ევროპული პოლიტიკა
/
24.02.2026
ევროკავშირში მეტოქეობა მწვავდება: ქვეყნები კომისიას ევროკავშირის კანონის დარღვევაში ადანაშაულებენ პარლამენტთან შეთანხმების გამო
ევროკავშირის წევრი ქვეყნები სამართლებრივი ზომების მიღებით იმუქრებიან ევროკომისიასა და ევროპარლამენტს შორის შარშან დადებული შეთანხმების გამო, რომელიც, მათი აზრით, პარლამენტს არაპროპორციულ უფლებამოსილებებს ანიჭებს და შესაძლოა ევროკავშირის კანონმდებლობას, კერძოდ, დამფუძნებელ ხელშეკრულებებს ეწინააღმდეგებოდეს. ქვეყნებს, რომლებიც საბჭოში არიან წარმოდგენილნი, განსაკუთრებით აღიზიანებთ პარლამენტის მონაწილეობა საერთაშორისო მოლაპარაკებებში, სავაჭრო შეთანხმებების დროებით ამოქმედებაში და კომისიის მიერ 122-ე
ბრიუსელი — POLITICO-ს მიერ მოპოვებული წერილის თანახმად, ევროკავშირის ქვეყნები სამართლებრივი ზომების მიღებით იმუქრებიან ევროპარლამენტისთვის მინიჭებული უფლებამოსილებების გამო. წერილი, რომლის საბოლოო ვერსიასაც ევროკავშირის ქვეყნები ოთხშაბათს დაამტკიცებენ, ეხება პარლამენტსა და კომისიას შორის შარშან დადებულ შეთანხმებას, რომელიც საკანონმდებლო ორგანოს გადაწყვეტილების მიღების პროცესში მეტ მონაწილეობას ანიჭებს.
საბჭო, რომელიც ეროვნულ დედაქალაქებს წარმოადგენს, და პარლამენტი, რომელიც მოქალაქეების მიერ პირდაპირ არჩეული კანონმდებლებისგან შედგება, ერთობლივად აყალიბებენ ევროკომისიის, ევროკავშირის აღმასრულებელი ორგანოს, მიერ შემოთავაზებულ კანონებს. ხშირად უმცროს პარტნიორად მიჩნეული პარლამენტი წლების განმავლობაში ცდილობდა გაეფართოებინა თავისი გავლენა საკანონმდებლო პროცესზე — აფორმებდა გარიგებებს კომისიასთან და მტკიცედ იცავდა თავის როლს სასამართლოში, როდესაც მიიჩნევდა, რომ უსამართლოდ იყო გვერდზე გაწეული.
"საბჭომ არაერთხელ გამოხატა თავისი ძლიერი დათქმები" ამ შეთანხმებასთან დაკავშირებით, ნათქვამია წერილის პროექტში, ასევე "მისი შესაბამისობა ხელშეკრულებებში დადგენილ პრინციპებთან". ქვეყნებს განსაკუთრებით აღიზიანებთ კომისიის დაპირება, უზრუნველყოს საბჭოსა და პარლამენტის "თანაბარი მოპყრობა" საკანონმდებლო პროცესში. "ეს ასე არ არის", — ნათქვამია წერილში, რადგან "ეს ნათლად არის დემონსტრირებული" ევროკავშირის დამფუძნებელი ხელშეკრულებებით, რომლებიც საბჭოს პარლამენტზე მეტ ძალაუფლებას ანიჭებს.
ევროკავშირის ქვეყნებისთვის კიდევ ერთი პრობლემაა ევროპარლამენტარების გაზრდილი გავლენა საერთაშორისო შეთანხმებებზე, განსაკუთრებით სამხრეთ ამერიკის Mercosur-ის ჯგუფთან სავაჭრო გარიგების ფონზე, რომელიც პარლამენტმა შეაფერხა მას შემდეგ, რაც დედაქალაქებმა 25-წლიანი მოლაპარაკებების შედეგად მიაღწიეს შეთანხმებას.
თუ პარლამენტი და კომისია არ შეასწორებენ შეთანხმების "პრობლემურ" ნაწილებს, "საბჭო იტოვებს უფლებას მიიღოს ნებისმიერი შესაბამისი ზომა თავისი პრეროგატივების დასაცავად, მათ შორის საქმის სასამართლოში შეტანით", რაც გულისხმობს ევროკავშირის მართლმსაჯულების სასამართლოს, ბლოკის უმაღლეს სასამართლო ორგანოს. კომისიას კომენტარის მოთხოვნაზე არ უპასუხია.
სექტემბერში, ევროპარლამენტის პრეზიდენტმა რობერტა მეცოლამ და ევროკომისიის ხელმძღვანელმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა ცხრათვიანი დაძაბული მოლაპარაკებების შემდეგ, ინსტიტუტებს შორის ურთიერთობის ხასიათზე ე.წ. ჩარჩო შეთანხმებას მოაწერეს ხელი. ტექსტი ევროპარლამენტის პლენარულ სხდომაზე 9-12 მარტს უნდა რატიფიცირდეს, რის შემდეგაც მას კომისია დაამტკიცებს.
პარლამენტის მთავარმა მომლაპარაკებელმა კომისიასთან შეთანხმებაზე, გერმანელმა კონსერვატორმა სვენ სიმონმა, რომელიც საკონსტიტუციო საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარეა, უარყო ძალაუფლების ხელყოფის შესახებ ბრალდებები. "დარწმუნებული ვარ კომპეტენციებისა და ინსტიტუციური ბალანსის ჩვენს შეფასებაში და ვერ ვხედავ შეშფოთების საფუძველს მართლმსაჯულების სასამართლოს წინაშე პოტენციურ პროცესებთან დაკავშირებით", — განუცხადა POLITICO-ს სიმონმა, რომელიც ასევე ევროკავშირის სამართლის პროფესორია მარბურგის უნივერსიტეტში. მან დასძინა, რომ "სამწუხაროა", რომ ქვეყნები, როგორც ჩანს, "სულ უფრო მეტად არიან დაკავებული ინსტიტუციური თავდაცვით, ეროვნული რეფლექსებითა და პროცედურული წვრილმანებით, ვიდრე ევროპის გადამწყვეტად წინსვლის ჩვენს საერთო პასუხისმგებლობაზე ფოკუსირებით".
კომისია-პარლამენტის გარიგება ევროკავშირის ელჩების ოთხშაბათის შეხვედრის დღის წესრიგშია, განაცხადა კვიპროსის წარმომადგენელმა, რომელიც საბჭოს თავმჯდომარეობას როტაციის პრინციპით ახორციელებს. "მიზანია, საბჭომ დაამტკიცოს წერილი, რომელიც გაეგზავნება პარლამენტსა და კომისიას, და გამართოს დისკუსია ამ თემაზე", — განაცხადეს მათ. "საბჭომ გამოთქვა შეშფოთება გადასინჯულ ჩარჩო შეთანხმებასთან დაკავშირებით მისი პრეროგატივებისა და ხელშეკრულებებით დადგენილი ინსტიტუციური ბალანსის კუთხით."
საბჭოს წერილი ეწინააღმდეგება შეთანხმების იმ ნაწილებს, რომლებიც პარლამენტს საერთაშორისო მოლაპარაკებების დროს დასწრების უფლებას მისცემდა. ხელშეკრულებები "პარლამენტს არ ანიჭებს კონსულტაციის უფლებას მოლაპარაკებების ეტაპზე, არამედ მხოლოდ ინფორმაციის უფლებას, რომელიც არ მოიცავს და არც ამართლებს პარლამენტის წევრების მონაწილეობას საკოორდინაციო შეხვედრებში", — ნათქვამია წერილში.
ქვეყნებს ასევე არ მოსწონთ პუნქტი, რომელიც კომისიას მოსთხოვდა პარლამენტის თანხმობას სავაჭრო შეთანხმებების დროებით ამოქმედებამდე, სანამ ისინი ჯერ კიდევ რატიფიცირდება. ხელშეკრულებების თანახმად, მხოლოდ საბჭოს აქვს უფლება, მიიღოს გადაწყვეტილება სავაჭრო შეთანხმების დროებით გამოყენების შესახებ.
კომისიასა და პარლამენტს შორის შეთანხმებაში შედის პირველის (კომისიის) დაპირება, წარმოადგინოს დეტალური დასაბუთება, თუ ის გამოიყენებს ხელშეკრულებების 122-ე მუხლს, რომელიც კომისიასა და საბჭოს საშუალებას აძლევს, გვერდი აუარონ პარლამენტს საგანგებო სიტუაციებში. მაგალითად, 122-ე მუხლი გამოყენებული იქნა SAFE-ის პროგრამის შექმნისას (სესხები იარაღისთვის) თავდაცვის გასაძლიერებლად. საბჭო აცხადებს, რომ ეს "ჩაერევა საბჭოს პრეროგატივებში და, შესაბამისად, შეცვლის ინსტიტუციურ ბალანსს".
მიუხედავად იმისა, რომ ხელშეკრულებები მხოლოდ კომისიას ანიჭებს კანონმდებლობის შეთავაზების ან ცვლილებების შეტანის უფლებას, პარლამენტი სულ უფრო ხშირად უბიძგებს კომისიას, შეიმუშაოს კანონები ევროპარლამენტარების მოთხოვნით. ახალი შეთანხმების თანახმად...
#კონფლიქტი
#ევროკავშირი
#ევროკომისია
#ბრიუსელი
#ვაჭრობა
#ევროპარლამენტი
#სამართლებრივი დავა
#ევროკავშირის საბჭო
#ინსტიტუციური ბალანსი
#საერთაშორისო შეთანხმებები
წყარო: www.politico.eu
გაზიარება