ბრიუსელში მზარდი დებატები მიმდინარეობს რუსეთთან ურთიერთობისთვის ევროკავშირის სპეციალური წარმომადგენლის დანიშვნის შესახებ. თუმცა, შიდა განხეთქილებამ შესაძლოა ხელი შეუშალოს ბლოკს გადამწყვეტი როლის შესრულებაში. ევროპა სულ უფრო შეშფოთებულია რუსეთ-უკრაინის ბოლოდროინდელ სამშვიდობო მოლაპარაკებებში საკუთარი არყოფნით. აბუ დაბიში მოლაპარაკებების ბოლო რაუნდის შუამავლობას შეერთებული შტატები ახორციელებდა ევროკავშირის პირდაპირი მონაწილეობის გარეშე. საპასუხოდ, ევროკავშირში მზარდი დისკუსიები მიმდინარეობს სპეციალური წარმომადგენლის დანიშვნის შესახებ, რომელიც მოსკოვთან პირდაპირ ჩაერთვება. უკრაინის ომის დიდი ნაწილის განმავლობაში, ევროკავშირის მიდგომა რუსეთის მიმართ ორიენტირებული იყო ეკონომიკურ ზეწოლაზე და უკრაინისთვის სამხედრო მხარდაჭერაზე. შეერთებულმა შტატებმა და თურქეთმა მოლაპარაკებებში წამყვანი როლი დაიკავეს. ვლადიმერ პუტინთან კოორდინირებული ევროკავშირის წარმომადგენლის მეშვეობით პირდაპირი მოლაპარაკებების ნებისმიერი ნაბიჯი ტაქტიკურ ცვლილებას წარმოადგენს. ეკონომისტი და პოლიტიკის ექსპერტი ელინა რიბაკოვა ამბობს, რომ ევროპული მონაწილეობა აუცილებელია რეგიონული ინტერესების გვერდის ავლის თავიდან ასაცილებლად. „ევროპის გარეშე, ჩვენ უკვე შეგვეძლო გვენახა „მშვიდობა“, რომლის დროსაც რუსეთი, აშშ-ის დახმარებით, უკრაინას დათმობებზე წასვლას აიძულებს“, – განუცხადა მან DW-ს და დასძინა, „ეს ძირს გამოუთხრის მის სუვერენიტეტს და აღმოსავლეთ ევროპის სხვა ქვეყნებს დაუცველს გახდის რუსეთის მიერ „გავლენის სფეროზე“ აღქმული უფლების პრეტენზიების მიმართ.“ ამავე დროს, გაურკვეველია, რას მიაღწევს რეალურად ევროკავშირის დიპლომატია რუსეთთან. რიბაკოვა აღნიშნავს, რომ მოსკოვთან ჩართულობა, პირველ რიგში, სიმბოლური ნაბიჯი იქნება, მაგრამ საბოლოოდ შესაძლოა უფრო ხელშესახები შედეგები ჰქონდეს. თუმცა, ნებისმიერი ევროპული დიპლომატიური წინსვლა შიდა დაყოფით რთულდება. წევრი ქვეყნები მკვეთრად განსხვავდებიან რუსეთთან მოქცევის შეფასებებში. საფრანგეთის პრეზიდენტი ემანუელ მაკრონი მოსკოვთან დიალოგის არხების შენარჩუნებას უჭერდა მხარს, განმეორებითი დიპლომატიური წარუმატებლობის შემდეგაც კი. ცოტა ხნის წინ, საფრანგეთმა მაღალი რანგის დიპლომატი გაგზავნა რუს კოლეგასთან შესახვედრად. გერმანიამ კი ხშირად უფრო ფრთხილი ტონი მიიღო. მიუნხენის უსაფრთხოების ბოლო კონფერენციაზე, გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა რუსეთთან ურთიერთობის შესახებ ყოყმანი გამოთქვა. „თუ ლაპარაკს აზრი აქვს, ჩვენ მზად ვართ ვილაპარაკოთ, მაგრამ რუსებმა უნდა აღიარონ, რომ ისინი ნამდვილად მზად არიან ისაუბრონ ცეცხლის შეწყვეტაზე და შემდეგ სამშვიდობო გეგმაზე“, – განაცხადა მან. აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებს ეშინიათ, რომ ნაადრევმა დათმობებმა შეიძლება მოსკოვი გაათამამოს. უნგრეთი და სლოვაკეთი კვლავაც რუსულ ენერგიაზე არიან დამოკიდებული, მიუხედავად უკრაინის ომისა. რიბაკოვა, რომელიც მუშაობს პეტერსონის საერთაშორისო ეკონომიკის ინსტიტუტში, ბრიუსელის ანალიტიკურ ცენტრ Bruegel-ში და კიევის ეკონომიკის სკოლის საგარეო პოლიტიკის ვიცე-პრეზიდენტად, ამბობს, რომ ეს უთანხმოება სისუსტეს სულაც არ ნიშნავს. „განხეთქილებები ცუდი არ არის“, – ამტკიცებს ის. „ზოგიერთ ქვეყანას შესაძლოა აშშ-ის მხარე დაუჭიროს, ზოგიერთს – რუსეთის, მაგრამ ეს ჯერ კიდევ შორს არის ევროკავშირში უმრავლესობისგან“, – თქვა მან. „შედეგად, ევროკავშირიდან – თუნდაც არასრული ერთიანობით – იქნება ზეწოლა უკრაინის ინტერესების აღიარების მიზნით.“ თუმცა, ყველა ანალიტიკოსი არ არის დარწმუნებული, რომ სპეციალური წარმომადგენლის დანიშვნა ევროპის სტრატეგიას გაარკვევს. კრისტინ რაიკმა, თავდაცვისა და უსაფრთხოების საერთაშორისო ცენტრიდან, განაცხადა, რომ ევროკავშირს მოსკოვთან ჩართულობამდე ჯერ მკაფიოდ უნდა განსაზღვროს თავისი მიზნები. რიბაკოვა კი ამტკიცებს, რომ „იდეალურ სამყაროში, მშვენიერი იქნებოდა ევროკავშირის გაერთიანების ნახვა, მაგრამ ჩვენ არ ვცხოვრობთ იდეალურ სამყაროში.“ მან თქვა, რომ ამჟამად სხვადასხვა „კლუბისგან“ შემდგარი ევროპა საკმარისია უკრაინისა და ევროპული ინტერესების დასაცავად. „უფრო მეტად იმაზე ვიდარდებდი, რომ ერთიანი პოზიცია პუტინს საშუალებას მისცემს, დაუსჯელად მოახდინოს უკრაინის იმ ნაწილების ანექსია, რომლებიც რუსეთის არმიას ჯერ არც კი დაუპყრია.“ ეს მიმდინარე დაძაბულობა ასახავს უფრო ფართო დებატებს იმის შესახებ, თუ როგორ მოქმედებს ევროკავშირი საერთაშორისო ასპარეზზე. როგორც რიბაკოვა ამბობს, ბლოკის მრავალფეროვნება სრულ კონსენსუსს ართულებს: „ქვეყნები ნამდვილად მრავალფეროვანია. ასე რომ, კომპრომისის სახით მომწონს ევროპული ერთიანობის იდეა გარკვეულ საკითხებზე, როგორც ინტერესების მიხედვით გაერთიანებული „კლუბების“ წევრები.“ ასეთმა მოქნილმა კოალიციებმა შესაძლოა სტრატეგიული გზა შესთავაზონ წინსვლისთვის, როდესაც ერთსულოვნება რთულად მიღწევადი ჩანს. მაშინაც კი, როდესაც დიპლომატიური ნაბიჯების განხილვა ინტენსიურდება, ევროკავშირი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების მე-20 პაკეტს ამზადებს, რათა უკრაინაში მისი შეჭრის მეოთხე წლისთავი აღნიშნოს. მე-20 პაკეტი მოიცავს ენერგეტიკას, ვაჭრობასა და ფინანსურ მომსახურებას. ევროკომისიის პრეზიდენტის, ურსულა ფონ დერ ლაიენის თქმით, რუსეთის ენერგეტიკული შემოსავლები 2025 წელს 24%-ით შემცირდა. „ეს ადასტურებს იმას, რაც უკვე ვიცოდით; ჩვენი სანქციები მუშაობს და ჩვენ გავაგრძელებთ მათ გამოყენებას მანამ, სანამ რუსეთი უკრაინასთან სერიოზულ მოლაპარაკებებში არ ჩაერთვება სამართლიანი და ხანგრძლივი მშვიდობის მისაღწევად“, – განაცხადა მან.