ეს მაჩვენებელი 50-პროცენტიან ზრდას ასახავს, რაც, კომისიის განცხადებით, „უფრო ფართო გეოპოლიტიკური კონტექსტისა და საერთაშორისო საქმეებში გაზრდილი არასტაბილურობის“ გამოა. ბრიუსელი ― ევროკავშირი მომდევნო ოთხი წლის განმავლობაში მაღალჩინოსნების კერძო თვითმფრინავებით გადასაყვანად 16 მილიონ ევრომდე დახარჯვას გეგმავს, ნათქვამია ტენდერის დოკუმენტაციაში. ეს წინა ოთხწლიან პერიოდთან შედარებით 3 მილიონი ევროთი მეტია და 50 პროცენტით აღემატება მის წინა პერიოდს, რომელიც 2021 წელს დასრულდა. „იმ დროს, როდესაც რიგით მოქალაქეებს ზაფხულის არდადეგებზე მოგზაურობის საშუალება არ აქვთ, ეს ძალიან უცნაურ სიგნალს აგზავნის“, - განაცხადა მწვანეთა ევროპარლამენტარმა რასმუს ანდრესენმა. მისი თქმით, ეს „შემარცხვენელია“ და „არ შეესაბამება“ ევროკავშირის კლიმატურ მიზნებს. კონტრაქტი, რომლის მყიდველებად დასახელებულია ევროკომისია, ევროპარლამენტი, ევროპული საბჭო და ევროპის საგარეო ქმედებათა სამსახური, აღწერილია, როგორც „სრულად ან ნაწილობრივ ევროკავშირის სახსრებით დაფინანსებული“. ამ ინსტიტუტების უმაღლესი თანამდებობის პირებისთვის საერთაშორისო მოგზაურობა მათი როლის საკვანძო ნაწილია, რადგან ისინი მოლაპარაკებებს აწარმოებენ უცხოელ ლიდერებთან და სიტყვით გამოდიან მთელ მსოფლიოში. თუმცა, მიუხედავად იმისა, რომ ევროკავშირი უპირატესობას კომერციულ ტრანსპორტს ანიჭებს, კომისიის განცხადებით, ზოგჯერ ის შეუძლებლად ან ზედმეტად სახიფათოდ მიიჩნევს მას ― განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც პერსონალი კონფლიქტურ ზონებში მოგზაურობს. კონტრაქტი „არარეგულარული საჰაერო ტაქსის ტრანსპორტირების სერვისებზე“ 15.67 მილიონი ევროს ღირებულებით, ჯერ არცერთ კომპანიას არ გადაეცა, მიუხედავად იმისა, რომ ტენდერი ერთ წელზე მეტია გამოცხადებულია. 2021 წლის ოთხწლიანი კონტრაქტის ღირებულება 12 მილიონ ევროზე ოდნავ მეტი იყო. ეს წინა შეთანხმება, რომლის ვადა 2025 წლის ბოლოს იწურებოდა, ივნისამდე გაგრძელდა, სანამ სატენდერო პროცედურა გაგრძელდება, განაცხადა კომისიამ. გამოთვლილი ხარჯების ზრდა ითვალისწინებს „უფრო ფართო გეოპოლიტიკურ კონტექსტს და საერთაშორისო საქმეებში გაზრდილ არასტაბილურობას, რამაც შესაძლოა გამოიწვიოს მეტი მოკლევადიანი მოგზაურობის საჭიროება“, — განაცხადა კომისიის სპიკერმა. ბაზრის განვითარება, მათ შორის „თვითმფრინავების ჩარტერული ტარიფებისა და საწვავის ხარჯების ზრდა“, ასევე გათვალისწინებულია პროგნოზებში, თქვა სპიკერმა. „მნიშვნელოვანია ხაზგასმა, რომ ჩარტერული საჰაერო ტაქსის სერვისები არ არის ტრანსპორტის ძირითადი საშუალება“, — აღნიშნული იყო განცხადებაში, — ისინი გამოიყენება „მხოლოდ მაშინ, როდესაც რეგულარული კომერციული ფრენები შეუთავსებელია ოფიციალურ დღის წესრიგთან, ან როდესაც გადაუდებელი, გაუთვალისწინებელი პოლიტიკური მოვლენები მოითხოვს სწრაფ მოგზაურობას, ან როდესაც ეს აუცილებელია უსაფრთხოების მიზეზების გამო“. ევროკავშირმა კერძო თვითმფრინავების გამოყენებისთვის დამატებითი თანხები უკვე 2021 წელსაც გამოყო, წინა კონტრაქტით, რომელიც 2016-დან 2021 წლამდე მოქმედებდა, კერძო თვითმფრინავებზე დასახარჯად მაქსიმალურ ღირებულებად 10.71 მილიონი ევრო იყო დადგენილი. მაშინ კომისიამ განაცხადა, რომ ზრდა მოთხოვნის პოტენციური ზრდით იყო გამოწვეული, ძირითადად COVID-19 პანდემიის გამო. ევროზონაში ფასები დაახლოებით 30 პროცენტით გაიზარდა 2016-დან 2026 წლამდე პერიოდში. „თუ კომისია სერიოზულად ეკიდება კლიმატის ცვლილებებთან ბრძოლაში ლიდერობას, მან მაგალითი უნდა აჩვენოს, დახუროს საგადასახადო ხარვეზები, რომლებიც ფრენის ყველაზე დამაბინძურებელ ფორმას ერთ-ერთ ყველაზე ნაკლებად რეგულირებულად ტოვებს, და რა თქმა უნდა, არ უნდა გაზარდოს კერძო თვითმფრინავების საკუთარი გამოყენება“, — განაცხადა დაიან ვიტრიმ, არასამთავრობო ორგანიზაცია „ტრანსპორტი და გარემო“-ს ავიაციის დირექტორმა. მისი თქმით, კერძო თვითმფრინავები „მგზავრზე ხუთიდან 14-ჯერ მეტად აბინძურებენ, ვიდრე კომერციული ფრენები, და 50-ჯერ მეტად, ვიდრე მატარებლები“. თავის პასუხში კომისიამ განაცხადა, რომ კერძო თვითმფრინავებზე გაზრდილი დანახარჯები არ წარმოადგენს მისი კლიმატური ამბიციების უკან დახევას და რომ ის ინარჩუნებს თავის ვალდებულებას, „იყოს ლიდერი კლიმატის ნეიტრალური საზოგადოებისკენ გარდამავალ პროცესში“. ევროკავშირის ოფიციალურ პირებს წარსულშიც აკრიტიკებდნენ კერძო თვითმფრინავების გამოყენებისთვის. ბლოკის ერთობლივმა პრეზიდენტებმა ერთი მათგანი გამოიყენეს 2023 წელს ეგვიპტეში გაეროს კლიმატის მოლაპარაკებებზე გასაფრენად, POLITICO-ს მიერ მოპოვებული მონაცემების მიხედვით, რომელიც მაშინდელი ევროპული საბჭოს პრეზიდენტის, შარლ მიშელის მიერ კერძო ფრენების აქტიურ გამოყენებას ავლენდა. ევროკავშირის ვალდებულება კლიმატის ცვლილებებთან ბრძოლისადმი კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ, რომლებიც აკრიტიკებენ ბლოკს კონკურენტუნარიანობისა და ბიუროკრატიული ბარიერების შემცირების პრიორიტეტულობისთვის. კლიმატის შესახებ საკვანძო კანონმდებლობის, ევროკავშირის მკაცრი წესები ავტომობილების გამონაბოლქვზე, ბოლო კვირებში შესუსტდა. „მაღალჩინოსნებისთვის კერძო თვითმფრინავებზე დანახარჯების გაზრდა ფინანსური შეზღუდვებისა და კლიმატური კრიზისის დროს არა მხოლოდ სკანდალური, არამედ უპასუხისმგებლოა“, — განაცხადა მწვანეთა ევროპარლამენტარმა ტილი მეცმა. „მოგზაურობის მდგრადი ფორმები, როგორიცაა მაღალსიჩქარიანი მატარებლები, ხელმისაწვდომია და ევროკავშირის პოლიტიკური ელიტისთვისაც წესად უნდა იქცეს“, — დასძინა მან. „ზღვის გადაღმა მოგზაურობისთვის კომერციული ფრენები მარტივად შეიძლება იქნას გამოყენებული, კერძო თვითმფრინავები საჭირო არ არის!“