არქეოლოგია
/
17.02.2026
ესპანეთში აღმოჩენილი სპილოს ძვალი შესაძლოა ჰანიბალის საბრძოლო არმიის მტკიცებულება იყოს
არქეოლოგებმა სამხრეთ ესპანეთში სპილოს ფეხის ძვალი აღმოაჩინეს, რომელიც, სავარაუდოდ, ლეგენდარული კართაგენელი გენერალ ჰანიბალის საბრძოლო სპილოების რაზმს ეკუთვნოდა. ეს აღმოჩენა შეიძლება იყოს პირველი მყარი მტკიცებულება იმისა, რომ ჰანიბალმა თავისი სპილოები პუნიკური ომების დროს გამოიყენა, რაც აქამდე მხოლოდ ნახატებითა და თეორიებით იყო ცნობილი. ნაშთები აღმოჩენილია რკინის ხანის გათხრებში კორდობასთან ახლოს და დათარიღებულია მეორე პუნიკური ომის პერიოდით.
სამხრეთ ესპანეთში არქეოლოგების მიერ აღმოჩენილი სპილოს ფეხის ძვალი შესაძლოა იმის მტკიცებულება იყოს, რომ ძველ ევროპაში საბრძოლო სპილოების რაზმი დააბიჯებდა. აკადემიკოსების აზრით, ეს იქნება ლეგენდარული კართაგენელი გენერალ ჰანიბალის საბრძოლო სპილოების რაზმის პირველი კონკრეტული მტკიცებულება. რომაელების წინააღმდეგ ჰანიბალის ომის ამსახველი ნახატები დიდი ხანია მიუთითებდა, რომ ეს ცხოველები ბრძოლებში გამოიყენებოდა, მაგრამ ამ თეორიებს მყარი მტკიცებულება არ უჭერდა მხარს. ახლა, როგორც ჩანს, ამ არსებების ჩონჩხის ნაშთები აღმოჩენილია რკინის ხანის გათხრებში კორდობასთან ახლოს.
„ივორის გარდა, სპილოს ნაშთების აღმოჩენა ევროპის არქეოლოგიურ კონტექსტში გამონაკლისად იშვიათია“, — აცხადებს მეცნიერთა ჯგუფი ნაშრომში, რომელიც გამოქვეყნდა „Journal of Archaeological Science: Reports“-ში. ხშირად კლასიკური ხანის ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ სარდლად მიჩნეული ჰანიბალი თავის არმიას საიმპერატორო ქალაქ კართაგენიდან (დღევანდელი ტუნისი) ევროპაში მიუძღვოდა, რადგან ხმელთაშუა ზღვის კონტროლისთვის იბრძოდა. ვარაუდობენ, რომ მან ჯარისკაცები და ცხოველები კართაგენიდან ესპანეთისა და საფრანგეთის გავლით იტალიაში შეიყვანა, ალპები 37 სპილოსთან ერთად გადაკვეთა ძვ.წ. 218 წელს, მეორე პუნიკური ომის დროს. ესპანეთში აღმოჩენილი ნაშთები, სავარაუდოდ, იმ ცხოველს ეკუთვნის, რომელიც ალპებამდე მისვლამდე დაიღუპა.
არქეოლოგებმა, პროფესორ რაფაელ მ. მარტინეს სანჩესის ხელმძღვანელობით, სპილოს ძვალი კოლინა დე ლოს კემადოსის სახელწოდების ადგილზე ჩამონგრეული კედლის ქვეშ აღმოაჩინეს. მათ გამოიყენეს ნახშირბადის დათარიღების ტექნიკა 10 სმ კუბის ფორმის ძვლის ასაკის დასადგენად. შედეგად, მათ მიიჩნიეს, რომ ის მეორე პუნიკური ომის დროინდელია. მათ ასევე შეადარეს თანამედროვე სპილოებისა და სტეპური მამონტების ძვლები, რათა დაედგინათ, რომელი ცხოველისგან იყო ის. გათხრების დროს, 2020 წელს, გუნდმა აღმოაჩინა არტილერია, მონეტები და კერამიკა, რაც მეტ მინიშნებას იძლევა, რომ ეს ადგილი ბრძოლის ველი იყო.
„როგორც არამშობლიურ სახეობებს და ყველაზე დიდ ხმელეთის ცხოველებს, ამ შემოყვანილ ცხოველებს გემით ტრანსპორტირება დასჭირდებოდათ“, — განაცხადეს აკადემიკოსებმა. მათი თქმით, ძალიან ნაკლებად სავარაუდოა, რომ მკვდარი ცხოველები ტრანსპორტირდებოდა, ხოლო ძვლები არამიმზიდველია, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ისინი არ იყო დეკორატიული ან ხელოსნობაში გამოყენებული. თუმცა, მეცნიერები აცხადებენ, რომ ძალიან რთული იქნება იმის დადგენა, თუ სპილოების რომელი სახეობის არსებას ეკუთვნოდა.
„მიუხედავად იმისა, რომ [ეს ძვალი] არ წარმოადგენს იმ მითიურ ეგზემპლარებს, რომლებიც ჰანიბალმა ალპებზე გადაიყვანა, ის პოტენციურად შეიძლება იყოს პირველი ცნობილი რელიქვია – ასე საძიებელი თანამედროვე ეპოქის ევროპელი მეცნიერების მიერ – პუნიკურ-რომაულ ომებში გამოყენებული ცხოველებისა, ხმელთაშუა ზღვის კონტროლისთვის“, — ასკვნიან მეცნიერები თავიანთ ნაშრომში.
წყარო: www.bbc.com
გაზიარება