ფილიპინების ყოფილ პრეზიდენტს, როდრიგო დუტერტეს, კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი სამი დანაშაულის ბრალდება წაუყენეს, რაც სავარაუდოდ, მისი პრეზიდენტობისა და დავაოს მერობის დროს განხორციელდა. სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლომ (სსსს) მის წინააღმდეგ წინასასამართლო მოსმენები დაიწყო. ბრალდებები უკავშირდება ნარკოტიკების წინააღმდეგ ბრძოლის სასიკვდილო ოპერაციებს, რომლებსაც ის ზედამხედველობდა თანამდებობაზე ყოფნისას. 80 წლის დუტერტე ორშაბათს ჰააგის სასამართლო დარბაზში არ იმყოფებოდა, რადგან მან უარი თქვა გამოცხადების უფლებაზე მას შემდეგ, რაც პროკურორებმა დაიწყეს მტკიცებულებების წარდგენა მისი სავარაუდო მონაწილეობის შესახებ ათობით მკვლელობაში, რაც მისი ე.წ. „ნარკოტიკებთან ომის“ ნაწილი იყო. ოთხდღიანი ბრალდებების დადასტურების მოსმენა გადაწყვეტს, არის თუ არა დუტერტეს წინააღმდეგ საკმარისი მტკიცებულება ოფიციალური სასამართლო პროცესის დასაწყებად. მოსმენის შემდეგ, მოსამართლეებს 60 დღე ექნებათ წერილობითი გადაწყვეტილების გამოსაქვეყნებლად. ეს საქმე დუტერტესთვის, რომელიც არაერთხელ ლანძღავდა სსსს-ს, ბედის შეცვლას ნიშნავს და მსხვერპლთა ოჯახებსა და მისი ექვსწლიანი „ნარკოტიკებთან ომის“ გადარჩენილებს სამართლიანობის მიღწევის შანსს აძლევს. შეერთებულ შტატებში დაფუძნებულმა უფლებადამცველმა ორგანიზაციამ Human Rights Watch განაცხადა, რომ ორშაბათის მოსმენა „ფილიპინების „ნარკოტიკებთან ომის“ მსხვერპლთათვის სამართლიანობის უზრუნველყოფის კრიტიკული ნაბიჯია“, ხოლო მსხვერპლთა ოჯახებმა მას „ჭეშმარიტების მომენტი“ უწოდეს. ლორე პასკომ, 2017 წელს უცნობი თავდამსხმელების მიერ მოკლული ორი მამაკაცის დედამ, „ალ ჯაზირას“ განუცხადა, რომ აუცილებელია, ყველა, ვინც ჩართული იყო ე.წ. „ნარკოტიკებთან ომში“, მათ შორის ყოფილი პრეზიდენტი, „პასუხისგებაში მიეცეს“. „ცოტა ვნერვიულობ, მაგრამ ეს არის სიმართლის მომენტი. ჩვენ ყველას იმედი გვაქვს, რომ სსსს და მოსამართლეები მსხვერპლთა ხმას მოისმენენ.“ ლუზვიმინდა სიაპომ, რომლის 19 წლის ვაჟი 2017 წელს მოკლეს, განაცხადა, რომ მას ამხნევებს დუტერტეს წინააღმდეგ საქმეში მიღწეული პროგრესი. მან დუტერტე მკვლელობების „ტვინად“ მოიხსენია. „იმედი მაქვს, სხვა დამნაშავეებიც მართლმსაჯულების წინაშე წარდგებიან“, – განუცხადა მან „ალ ჯაზირას“. სსსს-ის პროკურორებმა დუტერტეს კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულები წაუყენეს ბრალად, რაც 2013-დან 2018 წლამდე მინიმუმ 76 მკვლელობაში მის მონაწილეობას გულისხმობს. ფილიპინებში მისი კამპანიის დროს მოკლულთა რეალური რიცხვი, სავარაუდოდ, 30 000-ს აღწევს, ხოლო მსხვერპლთა ადვოკატები ამტკიცებენ, რომ სრულფასოვანმა სასამართლო პროცესმა შესაძლოა მრავალი სხვა ოჯახი წაახალისოს, რათა გამოვიდნენ და ისაუბრონ. დუტერტეს წინააღმდეგ წაყენებული სამი ბრალდებიდან პირველი ეხება მის სავარაუდო მონაწილეობას, როგორც თანამონაწილის, 19 მკვლელობაში, რომლებიც 2013-დან 2016 წლამდე განხორციელდა, მაშინ როდესაც ის დავაოს მერი იყო. მეორე ბრალდება უკავშირდება 14 მკვლელობას ე.წ. „მაღალი ღირებულების სამიზნეების“ მიმართ 2016 და 2017 წლებში, როდესაც ის პრეზიდენტი იყო. მესამე ბრალდება მოიცავს 43 მკვლელობას, რომლებიც ჩადენილია ფილიპინების მასშტაბით 2016-დან 2018 წლამდე, ნარკომომხმარებლების ან ნარკოტიკების გამავრცელებლების „განწმენდის“ ოპერაციების დროს. დუტერტე ბრალდებებს უარყოფს, – განუცხადა მისმა ადვოკატმა ნიკოლას კაუფმანმა ჟურნალისტებს მოსმენის დაწყებამდე. დუტერტე, რომელიც 2016-დან 2022 წლამდე იყო პრეზიდენტი, მარტში მანილაში დააკავეს, ნიდერლანდებში გადაიყვანეს და მას შემდეგ სსსს-ის საპატიმრო განყოფილებაში, სხევენინგენის ციხეში იმყოფება. მან თავის საწყის მოსმენას სამი დღის შემდეგ ვიდეოკავშირით მიადევნა თვალი, გამოიყურებოდა დაბნეული, სუსტი და თითქმის არაფერს ამბობდა. სამშაბათს სასამართლოსთვის გაგზავნილ წერილში დუტერტე კვლავაც უკომპრომისო იყო, განაცხადა რა, რომ „არ ცნობს“ სასამართლოს იურისდიქციას და „ამაყობს“ თავისი მემკვიდრეობით. დუტერტემ სასამართლო ასევე „გატაცებაში“ დაადანაშაულა, რაც, მისი თქმით, მოქმედ პრეზიდენტთან, ფერდინანდ მარკოს უმცროსთან, თანამშრომლობით განხორციელდა. მარკოს უმცროსი მისი ყოფილი მოკავშირე და მისი ქალიშვილის, ვიცე-პრეზიდენტ სარა დუტერტეს 2022 წლის საარჩევნო პარტნიორი იყო. ფილიპინებმა სსსს დატოვა 2019 წელს დუტერტეს მითითებით, მაგრამ სასამართლომ დაადგინა, რომ მას კვლავ აქვს იურისდიქცია 2011-დან 2019 წლამდე იქ ჩადენილ დანაშაულებზე. დაცვის მხარემ გაასაჩივრა ეს გადაწყვეტილება და მისი განაცხადის შესახებ გადაწყვეტილება ჯერ კიდევ ელოდება. დუტერტე, პირველი აზიელი ყოფილი სახელმწიფოს მეთაური, რომელიც სსსს-ის წინაშე წარდგა, ფილიპინებში კვლავაც უზომოდ პოპულარულია, სადაც ბევრს მოსწონდა მისი მკაცრი მიდგომა დანაშაულის მიმართ. ორშაბათისთვის ჰააგაში ორი დემონსტრაცია იყო რეგისტრირებული – ერთი დუტერტეს მხარდასაჭერად, მეორე კი „ნარკოტიკებთან ომის“ მსხვერპლთა მხარდასაჭერად.