როგორც ნებისმიერი სოციალური მედიის ხშირი მომხმარებელი, ლონდონის კინგს კოლეჯის პროფესორი ალან რიდი დიდ ყურადღებას არ აქცევდა ხოლმე თავის არხზე შემთხვევით გამოჩენილ დიფფეიკებს. ხან აცხადებდა მათ შესახებ, ხანაც უბრალოდ გვერდს უვლიდა. ერთ დღეს კი, უცნობმა ანგარიშმა მონიშნა იგი ვიდეოში, სადაც მისივე სახე იყო გამოსახული. ამ ვიდეოში, სინთეზური ხმა, რომელიც თითქმის იდენტური იყო დოქტორ რიდის ხმისა, პოლიტიზებულ ტირადას აწყობდა საფრანგეთის პრეზიდენტ ემანუელ მაკრონის წინააღმდეგ, ადანაშაულებდა მას და სხვა დასავლელ ლიდერებს, რომ ისინი „ტიტანიკზე არიან, რომლის კორპუსზეც „ევროკავშირი“ აწერია“. „ამ ვიდეოში თითქმის ყველაფერი აღმაშფოთებელი და საშინელია მოსასმენად“, - განუცხადა BBC-ს დოქტორმა რიდმა, გამოცდილმა თეატრის პროფესორმა, რომელსაც პოლიტიკასთან კავშირი არ აქვს. „ეს ჩემთვის... სრულიად უცხოა.“ უნებლიე დოქტორ რიდის ავატარი გამოჩნდა რუსეთთან დაკავშირებული სინთეზური ვიდეოების ახალ ტალღაში, რომელმაც ბოლო თვეების განმავლობაში მოიცვა სოციალური მედია, რამაც უსაფრთხოების ექსპერტებს შორის შეშფოთება გამოიწვია, რომ დასავლეთი მზად უნდა იყოს კრემლის გავლენის წინააღმდეგ საბრძოლველად ხელოვნური ინტელექტის ფრონტზე. „რასაც ვხედავთ, ეს არ არის მხოლოდ დიფფეიკების ზრდა, არამედ გავლენის წარმოების მეთოდის ცვლილება“, – განაცხადა კრის კრემიდას-კორტნიმ, თავდაცვისა და უსაფრთხოების ანალიტიკოსმა ევროპული პოლიტიკის ცენტრის ანალიტიკური ცენტრიდან. „ჩვენ ვდგავართ სისტემების წინაშე, რომლებსაც შეუძლიათ... დარწმუნება ფართომასშტაბიანად, გროშებად აწარმოონ. ჩემთვის ეს პოლიტიკური გავლენის რევოლუციაა და ჩვენი ამჟამინდელი მმართველობის სქემებიდან არცერთი არ არის მზად ამ გამოწვევის გადასაჭრელად“. ეს ვიდეოები – რომელთაგან ზოგიერთი ასობით ათას ნახვას აგროვებს – ახდენს ევროკავშირის ინსტიტუტების დისკრედიტაციას და კიევის მთავრობას კორუფციაში ადანაშაულებს, ზუსტად იმ დროს, როდესაც ის დასავლელი პარტნიორებისგან დაფინანსებას ეძებს რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის მეხუთე წელს საბრძოლველად. ბოლო ხანებში დაფიქსირებული მატება მოხდა რამდენიმე თვის შემდეგ, რაც OpenAI-მ გამოუშვა Sora2 – მისი ვიდეოგენერაციის პროგრამული უზრუნველყოფის უახლესი ვერსია, რომელმაც ნახტომი მოახდინა პროდუქტის რეალიზმში. ტექნოლოგიური გიგანტის ჩრდილში საბაზრო წილისთვის კონკურენციის პირობებში, უამრავმა მეორეხარისხოვანმა აპლიკაციამ დაიწყო მომხმარებლების მოზიდვა ფასების შემცირებით ან უსაფრთხოების ზომების გაუქმებით, როგორიცაა წყლის ნიშნები, რომლებითაც Sora2 აღნიშნავს თავის ვიდეოებს, რათა განასხვავოს ისინი რეალური კადრებისგან. „მათ მომხმარებლების მოზიდვა სჭირდებათ“, - განაცხადა რუსმა ხელოვნური ინტელექტის ექსპერტმა არმან ტუგანბაევმა და დასძინა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ OpenAI ცდილობს ხელი შეუშალოს კონკრეტული ადამიანების ვიდეოების შექმნის მცდელობებს, „მეორეხარისხოვანი აპლიკაციები ამ შესაძლებლობას მოგცემენ“. OpenAI-მ BBC-ს განუცხადა, რომ ის ზომებს იღებს იმ ანგარიშების წინააღმდეგ, რომლებიც ჩართული არიან მავნე მიზნით შექმნილ მატყუარა აქტივობებში, მათ შორის იმის ცრუ მტკიცებაში, თუ საიდან მოდის კონტენტი. ტექნოლოგიურმა რბოლამ ხელი შეუწყო უცხოური გავლენის კამპანიების მოცულობისა და დახვეწილობის მუდმივ ზრდას, რამაც გააძლიერა რუსეთის პოზიციები დასავლეთთან ჰიბრიდულ კონფლიქტში. დეკემბრის ბოლოს, TikTok-ზე ვირუსულად გავრცელდა ხელოვნური ინტელექტით გენერირებული ვიდეოები, სადაც ახალგაზრდა პოლონელი ქალები მოუწოდებდნენ „პოლექსიტისკენ“, ანუ პოლონეთის ევროკავშირიდან გასვლისკენ. „ეჭვგარეშეა, რომ ეს რუსული დეზინფორმაციაა“, - განაცხადა პოლონეთის მთავრობის წარმომადგენელმა ადამ შლაპკამ. „თუ ვინმე ყურადღებით დააკვირდება, ამ ვიდეოებში რუსულ სინტაქსს შეამჩნევს“. პოლონეთმა ევროკომისიას მოუწოდა, გამოიძიოს TikTok ამ ინციდენტის გამო. TikTok-მა, რომელმაც მას შემდეგ წაშალა ეს კლიპები და ანგარიშები, რომლებიც მათ აქვეყნებდნენ, განაცხადა, რომ 2025 წელს გლობალურად 75-ზე მეტი ფარული გავლენის ოპერაცია გააუქმა. დიდ ბრიტანეთში, პარლამენტარებმა განიხილეს შეშფოთება იმის შესახებ, რომ რუსულმა დიფფეიკებმა შესაძლოა გავლენა მოახდინონ მაისში დაგეგმილ ადგილობრივ არჩევნებზე. „ჩვენ ვნახეთ, რომ ისინი ფართოდ გამოიყენებოდა არჩევნებში მთელ მსოფლიოში, ამიტომ არ არსებობს მიზეზი ვიფიქროთ, რომ ბრიტანეთი გამონაკლისი იქნება“, - განუცხადა კანონმდებლებს ვიჯაი რანგარაჯანმა, დიდი ბრიტანეთის საარჩევნო კომისიის აღმასრულებელმა დირექტორმა. ბრიტანეთის ონლაინ უსაფრთხოების აქტი ცალსახად არ კლასიფიცირებს დეზინფორმაციას ზიანად. ის ავალდებულებს პლატფორმებს, წაშალონ მასალა, რომლის შესახებაც შეუძლიათ დაამტკიცონ, რომ უცხოური გავლენაა – პროცესი, რომელსაც ხშირად ძალიან დიდი დრო სჭირდება ონლაინ გარემოში, სადაც ვიდეოები საათებში შეიძლება ვირუსულად გავრცელდეს. პოსტების წარმომავლობის მიკვლევა რთულია, მაგრამ დასავლელი მკვლევარები აცხადებენ, რომ ბევრი მათგანი იზიარებს საერთო მახასიათებლებს – სტილისტური მინიშნებებიდან დაწყებული გავრცელების შაბლონებით დამთავრებული – რაც მათ კრემლთან დაკავშირებულ ორგანიზებულ სადეზინფორმაციო ერთეულებთან აკავშირებს. ითვლება, რომ ერთმა კამპანიამ, სახელწოდებით „მატრიოშკა“ ან „ოპერაცია გადატვირთვა“, მოაწყო სინთეზური ვიდეოების ტალღა, რომელიც მოლდოვის პრეზიდენტ მაია სანდუს დისკრედიტაციას ისახავდა მიზნად 2025 წლის საარჩევნო კამპანიის დროს. NewsGuard-მა, ონლაინ დეზინფორმაციის მეთვალყურე ორგანიზაციამ, განაცხადა, რომ მან შეამჩნია საერთო ნიშნები, რომლებიც მიუთითებს, რომ სავარაუდოდ, იგივე ქსელი იდგა დოქტორ რიდის მონაწილეობით შექმნილი ვიდეოს უკან. ოპერაციის სახელი – „მატრიოშკები“ რუსული მობუდარი თოჯინებია – ასახავს მის მეთოდს, რომელიც თავდაპირველ ცრუ განცხადებას ძველი ან გატეხილი სოციალური მედიის ანგარიშებიდან გარე რეპოსტების ფენებში ახვევს. ტრადიციული რუსული პროპაგანდისტული მედიასაშუალებებისგან, როგორიცაა RT და Sputnik, რომლებიც დასავლეთმა სწრაფად დაასანქცირა უკრაინაში შეჭრის დაწყებისას, განსხვავებით, ასეთი კამპანიები „დასაშვებს ხდის... დამაჯერებელ უარყოფას, რაც ართულებს კონტრ-გავლენის მცდელობებს“, - განაცხადა სოფი უილიამს-დანინგმა, კიბერ და ტექნოლოგიების მკვლევარმა სამეფო გაერთიანებული სერვისების ინსტიტუტიდან.