ეთიოპიის ჩრდილოეთ რეგიონ ტიგრაიში მოქალაქეები პოლიტიკური განხეთქილებისა და მზარდი დაძაბულობის ტვირთს ზიდავენ. დიპლომატები თავშეკავებისკენ მოუწოდებენ, ვინაიდან ტიგრაისა და მეზობელ ერითრეასთან საზღვრებზე ჯარების მობილიზება მიმდინარეობს. ტიგრაიში შფოთვის განცდა აშკარაა. მიუხედავად იმისა, რომ 2022 წლის პრეტორიის სამშვიდობო შეთანხმებამ ბოლო მოუღო ბრძოლას ეთიოპიის ეროვნულ თავდაცვის ძალებს (ENDF) და ტიგრაის ხალხის განმათავისუფლებელ ფრონტს (TPLF) შორის, ტიგრაიში ბევრი ამბობს, რომ დღეს ცხოვრება „ნაღმზე სიარულს“ ჰგავს. TPLF, რომელიც ერთ დროს დომინანტური პარტია იყო ეთიოპიის მმართველ კოალიციაში (EPRDF) და რეგიონის პოლიტიკური საყრდენი, კონკურენტულ ფრაქციებად დაიყო, რომლებიც გავლენისთვის იბრძვიან, რის გამოც მოსახლეობა ვერ ხვდება, ვინ წარმოადგენს მათ რეალურ ინტერესებს. ამ პოლიტიკურმა განხეთქილებამ ვაკუუმი შექმნა. ამასობაში, ეთიოპიის ფედერალური მთავრობა ერითრეას TPLF-ის მხარდაჭერაში ადანაშაულებს, რასაც TPLF და ასმარა უარყოფენ. თუმცა ტიგრაელებში ისეთი შეგრძნებაა, თითქოს ომის აჩრდილები არსად წასულან. მრავალი საინფორმაციო საშუალება იუწყება, რომ ეთიოპიის სამთავრობო ჯარები და ტიგრაელი მებრძოლები ტიგრაის რეგიონის ჩრდილოეთ საზღვრის გასწვრივ განლაგდნენ. „ვითარება ძალიან საშიშია“, – განაცხადა მუსტაფა აბდუმ, იურიდიულმა ექსპერტმა და პოლიტიკურმა ანალიტიკოსმა, რომელიც ტიგრაის დედაქალაქ მეკელეში ცხოვრობს. „ფედერალური თავდაცვის ძალები განლაგებულია ყველა საზღვარზე. შესაბამისად, არსებობს ნიშნები, რომ ეს [ომი] გარდაუვალია“, – განუცხადა აბდუმ DW-ს და დასძინა, რომ პრეტორიის შეთანხმების თანახმად, საზღვრების დაცვა ფედერალური მთავრობის პასუხისმგებლობაა. ომის მზარდმა საფრთხემ ტიგრაიში ფასების მკვეთრი ზრდა გამოიწვია. „მხოლოდ გასულ კვირას, ერთი ლიტრი ბენზინი 220 ეთიოპიური ბირრი ($1.42, €1.20) ღირდა. მაგრამ ომის დაძაბულობის მატებასთან ერთად, ფასი ყოველდღიურად 50, 60, 70 ბირრით იმატებს“, – განუცხადა DW-ს მეკელეში ტაქსის მძღოლმა გებრე ცადიქ აბრაჰამ. ვითარება აიძულებს მოსახლეობას მკვეთრი ზომების მიღებას. „ხალხი იძულებულია არა მხოლოდ საწვავი, არამედ საკვები და სხვა აუცილებელი საქონელიც დააგროვოს“, – განაცხადა მეკელეს მცხოვრებმა ნათანიელ ტეკლებერჰანმა. „ქრონიკული დაავადებებით, მაგალითად დიაბეტით, დაავადებულები იძულებულნი არიან დიდი რაოდენობით შეიძინონ და შეინახონ მედიკამენტები. ეს გამოწვეულია წინა გამოცდილებითაც, ბევრმა ადამიანმა სიცოცხლე დაკარგა ბოლო ომის დროს მედიკამენტების ნაკლებობის გამო“, – დასძენს ის. ამდომ გებრესელასიემ, „არენა ტიგრაი დემოკრატიისა და სუვერენიტეტისთვის“ თავმჯდომარემ, DW-ს განუცხადა: „TPLF ასევე სამხედრო აქტივობას ახორციელებს რეგიონში“. მან გააფრთხილა, რომ შაბია, ერითრეის სახალხო განმათავისუფლებელი ფრონტის (EPLF) კიდევ ერთი სახელი, რამდენიმე ტერიტორიაზე, განსაკუთრებით კი სადაზვერვო პერსონალით, ინფილტრაციას ახდენდა. „ბევრი სრულად არის განლაგებული. ომის რისკი არსებობს, შესაბამისად, ომის გაჩაღების ეშინიათ“. „ტიგრაის ხალხი მძიმე მდგომარეობაშია“, – განაცხადა აბდუმ. „ომმა მათ ძლიერ დააზარალა. ჯერ კიდევ ვერ დაძლიეს ტკივილი“. მან დასძინა, რომ ტიგრაიში ბაზრები არ ფუნქციონირებს და ბანკები ცარიელია. ამ კვირის დასაწყისში, გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესმა კომისარმა ფოლკერ თურქმა კონფლიქტის ყველა მხარეს მოუწოდა, სასწრაფოდ „შეემცირებინათ დაძაბულობა“. „პოლიტიკური დიალოგი და ნდობის აღდგენის ზომები სასწრაფოდ არის საჭირო და არა შეიარაღებულ ძალადობაზე დაბრუნება“, – დასძინა გაეროს უფლებათა წარმომადგენელმა. ხუთშაბათს, AFP-ის ჟურნალისტს ტიგრაისკენ მიმავალ რეისზე ჩაჯდომა აუკრძალეს. აეროპორტის ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ აკრედიტებულ რეპორტიორს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ნებართვა არ ჰქონდა. „ეს ახალი წესი დღეს ან გუშინ ამოქმედდა“, – განაცხადა ადის-აბებას აეროპორტის უსაფრთხოების თანამშრომელმა, მტკიცებულების წარდგენის გარეშე. 2025 წლის დეკემბერში, ეთიოპიის მედიის ორგანომ სამუდამოდ შეუწყვიტა მოღვაწეობა DW-ის ორ კორესპონდენტს, ბრალდებით „ეთიოპიის კანონებისა და პროფესიული ეთიკის მუდმივი შეუსრულებლობისთვის“. DW-ის განმეორებითი მოთხოვნების მიუხედავად, ეთიოპიის მედიის მარეგულირებელმა არ დაასახელა რაიმე კონკრეტული პრეტენზია ჟურნალისტების რეპორტაჟებთან დაკავშირებით. ეთიოპიამ ასევე უარი თქვა სამი Reuters-ის ჟურნალისტის აკრედიტაციის განახლებაზე, მას შემდეგ რაც საინფორმაციო სააგენტომ გამოაქვეყნა ცნობა სუდანის სწრაფი მხარდაჭერის ძალების (RSF) სავარაუდო საწვრთნელი ბაზის შესახებ ეთიოპიაში. AFP-ის ცნობით, BBC-ის კორესპონდენტების აკრედიტაციის განახლებაზეც უარი ითქვა. „რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე“ მონაცემებით, ეთიოპია 180 ქვეყნიდან 145-ე ადგილზეა 2025 წლის პრესის თავისუფლების ინდექსში, ხუთი ჟურნალისტი ამჟამად პატიმრობაში იმყოფება. ტიგრაიში ომის დროს, ფრონტის ხაზზე წვდომა მკაცრად შეზღუდული იყო ადგილობრივი და საერთაშორისო რეპორტიორებისთვის. ეს ყველაფერი მეზობელ ერითრეასთან მზარდი დაძაბულობის ფონზე ხდება. აბის განმეორებითმა მოთხოვნებმა ეთიოპიისთვის ზღვაზე წვდომის აუცილებლობის შესახებ ერითრეაში შფოთვა გამოიწვია, ბევრს ეშინია, რომ ამან შესაძლოა ახალი დაძაბულობა გამოიწვიოს. „წელს, ჩვენ 10.2%-იან ზრდას ველოდებით“, – განუცხადა აბიმ ჟურნალისტებს ამ კვირას თურქეთის პრეზიდენტ რეჯეფ თაიფ ერდოღანთან ერთად. „მაგრამ ამ ზრდის უწყვეტობა ვერ იქნება უზრუნველყოფილი, როდესაც 130 მილიონზე მეტი მოსახლეობის მქონე ქვეყანას უარი ეთქმება ზღვაზე წვდომაზე. მიუხედავად გამოცდილებისა და გლობალური ტენდენციებისა, და ჩვენი მტრების ხანგრძლივი შეთქმულების გამო, ეთიოპია გეოგრაფიულ ტყვედ იქცა, ა