ეთიოპიის ტიგრაის რეგიონში მოსახლეობა გაურკვევლობაშია, რადგან ეთიოპიასა და ერიტრეას შორის დაძაბულობა იზრდება. მიუხედავად იმისა, რომ მაკელეში მყიფე სიმშვიდეა, ტიგრაის მრავალი მცხოვრები შიშობს, რომ ომი ნებისმიერ მომენტში შეიძლება განახლდეს. ჩეჰაიეს დევნილთა ბანაკში, რომელიც ოდესღაც საჯარო სკოლა იყო ეთიოპიის ტიგრაის რეგიონის ქალაქ შირეში, ყოფილი საკლასო ოთახები საცხოვრებელ კვარტლებად იქცა. ოჯახებს ბზარიან ბეტონის კონსტრუქციებში სძინავთ, სადაც კედლებზე კვლავ კიდია დაფები. ყოფილი სასკოლო ეზო სავსეა კარვების რიგებით. ერთ-ერთი ასეთი არასაიმედო თავშესაფრის გარეთ სამი შვილის დედა ჩუმად ზის. ის ითხოვს, რომ მისი სახელი არ გამჟღავნდეს. ის პირველად 2020 წელს გადაადგილდა, როდესაც ეთიოპიის ფედერალურ მთავრობასა და ჩრდილოეთ ტიგრაის რეგიონის ძალებს შორის ომი დაიწყო. 2022 წელს პრეტორიის შეთანხმებით ორწლიანი კონფლიქტის ოფიციალურად დასრულების შემდეგ, მან სცადა დაბრუნება თავის სოფელში დასავლეთ ტიგრაიში, რეგიონის იმ ნაწილში, რომელიც კვლავ მეზობელი ამჰარას ძალების ოკუპაციის ქვეშ იმყოფება. მაგრამ მისი მიწა წაართვეს. იქ ცხოვრება შეუძლებელი გახდა. რვა თვის წინ ის კვლავ გაიქცა და შირეში დაბრუნდა. მისი ქმარი, ამბობს ის, დააპატიმრეს, "რადგან ის ტიგრაელია". მისი გათავისუფლების შემდეგ ოჯახი მას ჩრდილოეთით გაჰყვა. "შესაძლებელი რომ იყოს, მშვიდად ვიცხოვრებდი და დავბრუნდებოდი სახლში, ჩემს მიწას დავამუშავებდი, როგორც წარსულში", - ამბობს ის. "ჩემს შვილებთან ერთად ასე ცხოვრება ძალიან რთულია." მის შიშს ჩეჰაიეს ბანაკში ათასობით ადამიანი იზიარებს. მთელი ტიგრაის მასშტაბით, დაახლოებით 800 000 ადამიანი კვლავ იძულებით გადაადგილებულია და ვერ უბრუნდება საკუთარ მიწას, განსაკუთრებით დასავლეთ ტიგრაიში. მათი გადაუწყვეტელი გადაადგილება რეგიონსა და ეთიოპიის ფედერალურ მთავრობას შორის დაძაბულობის ერთ-ერთი მთავარი წყარო გახდა. ბანაკში ცხოვრება მძიმეა, წყალი მწირია და საკვების განაწილება არარეგულარულია. მედიკამენტები შეზღუდულია. გასულ წელს დახმარების შემცირების შემდეგ ჰუმანიტარული პირობები გაუარესდა. ოჯახები მცირე ულუფებსა და არაფორმალურ სოლიდარობის ქსელებზე არიან დამოკიდებული გადარჩენისთვის. "ყოველთვიურად შენდება თავშესაფრები, იძულებით გადაადგილებული პირების ყოველი ახალი ჩამოსვლისას", - ამბობს ჰაგოს გებრემიქაელი, ბანაკის კოორდინატორი. ახალი ოჯახები აგრძელებენ ჩამოსვლას დასავლეთ ტიგრაიდან და სუდანიდან, სადაც ბევრმა თავშესაფარი ომის დროს იპოვა. მას ოდესღაც დასავლეთ ტიგრაიში საკუთარი სახლი ჰქონდა. "ადრე იქ ნორმალური ცხოვრებით ვცხოვრობდი", - ამბობს ის. "ახლა აქ ვცხოვრობ მხარდაჭერის, სამსახურის, არაფრის გარეშე. თუ არავინ დამაბრუნებს სახლში, არ ავირჩევ აქ სიკვდილს. მირჩევნია ვეცადო დაბრუნებას, მაშინაც კი, თუ ეს ჩემი სიცოცხლის ფასად დამიჯდება." იანვრის ბოლოს, წელემთიში კვლავ დაიწყო შეტაკებები ეთიოპიის ეროვნულ თავდაცვის ძალებს (ენდფ) და ტიგრაის თავდაცვის ძალებს (ტდფ) შორის. ასევე გავრცელდა ინფორმაცია საბრძოლო მოქმედებების შესახებ აფართან სამხრეთ საზღვართან ტდფ-სა და ტდფ-ის ყოფილ წევრებს შორის ტიგრაის ხალხის განმათავისუფლებელ ფრონტში (ტპლფ) განხეთქილების შემდეგ. შეტაკებების დროს გავრცელდა ინფორმაცია დრონების დარტყმების შესახებ — რაც 2020-2022 წლების ომის დროს გამოყენებულ ტაქტიკას იმეორებს. უსაფრთხოების ანალიტიკოსები აფრთხილებენ, რომ ამ ლოკალიზებულ დაპირისპირებებს გაფართოების რისკი ემუქრება, თუ პოლიტიკური დაძაბულობა გაგრძელდება. თებერვლის შუა რიცხვებში, აფრიკის კავშირის კომისიის თავმჯდომარემ მოუწოდა "დაუყოვნებელი მოქმედებისკენ, რათა თავიდან იქნას აცილებული მოსალოდნელი ომი." დაახლოებით ამავე დროს, ეთიოპიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა საჯაროდ მოუწოდა ერიტრეას, გაეყვანა ჯარები სადავო ტერიტორიებიდან, წინააღმდეგ შემთხვევაში მოქმედებებით დაიმუქრა. 2020-2022 წლების ომის დროს ერიტრეის ძალები ეთიოპიის ფედერალური არმიის გვერდით იბრძოდნენ ტიგრაელების წინააღმდეგ. დღეს ეთიოპიისა და ერიტრეას მთავრობებს შორის ურთიერთობები დაძაბულია. ჩარევის ბრალდებებმა და რეგიონული ალიანსების ცვლილებებმა გაამძაფრა უნდობლობა. ონლაინ გავრცელებული ვიდეოები, როგორც ჩანს, საზღვრისპირა ტერიტორიებთან ჯარების მნიშვნელოვან გადაადგილებას აჩვენებს. მიუხედავად იმისა, რომ ტიგრაის ოფიციალური პირები უარყოფენ ერიტრეასთან რაიმე ფორმალურ ალიანსს, ისინი აფრთხილებენ, რომ თუ სამშვიდობო შეთანხმება ჩაიშლება, ისინი თავს დაიცავენ, რაც პოტენციურად შეცვლის ძველ საბრძოლო ხაზებს. ეთიოპიასა და ერიტრეას შორის ნებისმიერი განახლებული დაპირისპირება სავარაუდოდ ტიგრაის ტერიტორიაზე განვითარდება. ბოლო დროს განვითარებულმა დაძაბულობამ უკვე შეცვალა გადაადგილება რეგიონში. როდესაც იანვრის ბოლოს, სამხედრო ოპერაციების, მათ შორის ფედერალური დრონების დარტყმების შემდეგ, ტიგრაის მიმართულებით ფრენები ხუთი დღით შეჩერდა, ბევრი მცხოვრები სასწრაფოდ წასვლას ცდილობდა. "ხალხი შოკირებული იყო ბოლო დაძაბულობით", - ამბობს შირეში ავტობუსების კომპანიის მენეჯერი, რომელმაც ანონიმურობა მოითხოვა. "ბევრი ცდილობდა ტიგრაის დატოვებას, რადგან ეშინოდათ, რომ ისევ ხაფანგში აღმოჩნდებოდნენ, როგორც წინა ალყის დროს." დედაქალაქ ადის აბაბასკენ მიმავალი ავტობუსები სწრაფად შეივსო. მაკელეში, რეგიონის დედაქალაქში, შფოთვა უფრო მშვიდი, მაგრამ თანაბრად გავრცელებული ფორმით ვლინდება. ბანკების წინ გრძელი რიგები დგას. თანხის განაღდება მცირე ოდენობითაა შეზღუდული. მძღოლები საწვავს შავ ბაზარზე ყიდულობენ. ზოგიერთი საქონელი მაღაზიის თაროებიდან გაქრა, ზოგი კი აუტანლად გაძვირდა მუდმივი ინფლაციის ფონზე. ქალაქის წყალმომარაგების სისტემა მხოლოდ პერიოდულად ფუნქციონირებს. სეიფე, რომელიც ოდესღაც ტურისტულ გიდად მუშაობდა, ახლა ქალაქში არარეგულარული სამუშაოებით ირჩენს თავს. "ნაღდი ფულის ნაკლებობა ცხოვრებას უკიდურესად ართულებს", - ამბობს ის. "ბიზნესები ნაღდ ფულს ითხოვენ, რადგან მათ აღარ შეუძლიათ საბანკო გადარიცხვებზე დაყრდნობა. ყველაფერი ნაღდ ფულზეა დამოკიდებული."