ადამიანის უფლებები
/
18.02.2026
CPT-ის ანგარიში: შეშფოთება თბილისის აქციებზე დაკავებულთა მიმართ არასათანადო მოპყრობის გამო
ევროპის საბჭოს წამების პრევენციის კომიტეტმა (CPT) ანგარიში გამოაქვეყნა, სადაც შეშფოთებაა გამოთქმული 2024 წლის ნოემბრის თბილისის საპროტესტო აქციებზე დაკავებული პირების მიმართ სავარაუდო არასათანადო მოპყრობის გამო. ანგარიში აღწერს ძალადობრივ დაკავებებს, სადაც ნიღბიანი, უცნობი პოლიციელები დაკავებულებს სცემდნენ და ემუქრებოდნენ. CPT მოუწოდებს ხელისუფლებას, უზრუნველყოს ძალის პროპორციული გამოყენება, პოლიციელთა იდენტიფიცირება და ეფექტიანი გამოძიება ყველა ბრალდებაზე. კომიტეტი ასევე აკრიტიკებს სპეციალური ს
ევროპის საბჭოს წამების პრევენციის კომიტეტმა (CPT) საქართველოს შესახებ ანგარიში გამოაქვეყნა, სადაც ნათქვამია, რომ მისი დელეგაცია „შეშფოთებულია 2024 წლის 29 ნოემბერს თბილისში გამართული საპროტესტო აქციების დროს დაკავებული პირების მიმართ არასათანადო მოპყრობის ბრალდებებით“. ანგარიში ეფუძნება კომიტეტის დელეგაციის ვიზიტებს საქართველოში 2024 წლის ნოემბერში და 2025 წლის იანვარში. დელეგაციამ შეისწავლა პირობები წინასწარი დაკავების იზოლატორებში, ციხეებსა და ფსიქიატრიულ კლინიკებში, მაგრამ განსაკუთრებული ყურადღება დაუთმო დაკავებულთა მოპყრობას პროევროპული აქციების დროს, რომლებიც 2024 წლის 28 ნოემბერს დაიწყო.
ვრცელდება ინფორმაცია, რომ ზოგიერთ შემთხვევაში, საქართველოს სპეცდანიშნულების რაზმის ხელმძღვანელი, ზვიად ხარაზიშვილი, პირადად იღებდა ვიდეოებს, თუ როგორ სცემდნენ დაკავებულებს.
ანგარიშის თანახმად, 2024 წლის 29 ნოემბრის თბილისის აქციების დროს დაკავებული პირების ჩვენებები თანმიმდევრულ სურათს ქმნის: დემონსტრანტებს აკავებდნენ ნიღბებითა და ჩაფხუტებით აღჭურვილი პოლიციელები, ზოგჯერ სპეციალური ოპერაციების დანაყოფებიდან, რომლებსაც არ ჰქონდათ ხილული საიდენტიფიკაციო ნიშნები. ანგარიშში ნათქვამია, რომ დაკავების დროს, დაკავებულებს ურტყამდნენ მუშტებსა და ფეხებს, მათ შორის თავისა და სახის არეში. მათ ასევე შეურაცხყოფდნენ და ემუქრებოდნენ, მათ შორის გაუპატიურებით. ძალადობა, როგორც წესი, წყდებოდა მას შემდეგ, რაც ნიღბიანი ოფიცრები დაკავებულებს საპატრულო ან ჩვეულებრივ პოლიციელებს გადასცემდნენ. აღინიშნა, რომ დაზიანებები — როგორც დელეგაციის მიერ უშუალოდ დაკვირვებული და დოკუმენტირებული, ასევე დროებითი მოთავსების იზოლატორებში მომუშავე ექიმების მიერ დაფიქსირებული — სრულად შეესაბამებოდა დაკავებულთა მონათხრობს. წამების პრევენციის კომიტეტმა დაასკვნა, რომ არ არსებობდა არანაირი საფუძველი ძალის გამოყენებისთვის იმ ადამიანების მიმართ, რომლებიც უკვე დაკავებულნი იყვნენ და პოლიციის კონტროლის ქვეშ იმყოფებოდნენ.
ჩვენ ვუზიარებთ საზოგადოებას იმ ადამიანების ისტორიებსა და გამოსახულებებს, რომლებიც თბილისში გამართულ პროევროპულ აქციებზე სასტიკად სცემეს, დააზიანეს და დააკავეს.
კომიტეტმა მოუწოდა საქართველოს ხელისუფლებას, უზრუნველყოს, რომ პოლიციამ დაკავების დროს გამოიყენოს მხოლოდ მკაცრად აუცილებელი და პროპორციული ძალა. ანგარიში ასევე ხაზს უსვამს იმას, რომ აქციების უსაფრთხოებასა და წესრიგზე პასუხისმგებელმა ოფიცრებმა უნდა ატარონ მკაფიო საიდენტიფიკაციო ნიშნები, როგორიცაა პირადი ნომრები ჩაფხუტებზე ან უნიფორმებზე. იგი ასევე განიხილავს იმას, რასაც ის აღწერს, როგორც წყლის ჭავლისა და ცრემლსადენი გაზის „გადაჭარბებულ და არაპროფესიონალურ“ გამოყენებას. კომიტეტმა რეკომენდაცია გაუწია ხელისუფლებას, განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმოს პოლიციის, განსაკუთრებით სპეციალური ოპერაციების დანაყოფების თანამშრომლების, მასის მართვის მეთოდებში გადამზადებას. კომიტეტი შეუერთდა საქართველოს სახალხო დამცველის ოფისის მოწოდებას ძალადობის ყველა ბრალდების ეფექტიანი და დამოუკიდებელი გამოძიების თაობაზე და აღნიშნა, რომ საანგარიშო პერიოდში არც ერთი პოლიციის თანამშრომლისთვის არ წაუყენებიათ ბრალდება ძალის გადამეტების ან არასათანადო მოპყრობის გამო.
„300-ზე მეტი მომიტინგე, დაკავებულთა უმრავლესობა, სამართალდამცავების მხრიდან ძალადობისა და წამების მსხვერპლი გახდა“
ანგარიში ასევე იკვლევს ცალკეულ შემთხვევას 2024 წლის 22 ნოემბრიდან, რომელიც აქციებთან კავშირში არ არის. საქმე ეხება დიმიტრი ჰ-დ იდენტიფიცირებულ მამაკაცს, რომელმაც განაცხადა, რომ პოლიციის დაკითხვის დროს მას სცემეს და დაარტყეს ინფორმაციის მოპოვების მცდელობისას, და გაუპატიურებით დაემუქრნენ ხელკეტის გამოყენებით. წამების პრევენციის კომიტეტის დელეგაციამ დააფიქსირა სამედიცინო მტკიცებულებები, რომლებიც მსხვერპლის მონათხრობს შეესაბამებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ 2025 წლის მარტში საქართველოს ხელისუფლებამ კომიტეტს მიაწოდა ინფორმაცია საგამოძიებო ნაბიჯების შესახებ, მათ შორის დაკითხვები, სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზები და ვიდეოჩანაწერების განხილვა, წერილი არ შეიცავდა რაიმე დასკვნებს ან ინფორმაციას შესაძლო შედეგების შესახებ. კომიტეტი აგრძელებს გამოძიების შედეგების სრულად გამჟღავნების მოთხოვნას.
„რეპრესიების ერთ-ერთი მთავარი სამიზნე იყო გამოხატვის თავისუფლების აღკვეთა.“
ანგარიში განსაკუთრებულ შეშფოთებას გამოხატავს სპეციალური საგამოძიებო სამსახურის გაუქმებისა და მისი ფუნქციების პროკურატურისთვის გადაცემის გამო. წამების პრევენციის კომიტეტმა შეახსენა, რომ სამართალდამცავი ორგანოების თანამშრომლების მიერ სავარაუდო არასათანადო მოპყრობის გამოსაძიებლად დამოუკიდებელი ორგანოს შექმნა მრავალი წლის განმავლობაში იყო როგორც კომიტეტის, ასევე ევროკავშირის რეკომენდაცია, იმის გათვალისწინებით, რომ ასეთი გამოძიებების ეფექტიანობა, როდესაც მათ პროკურატურა აწარმოებს, ხშირად საეჭვოა. კომიტეტმა საქართველოს ხელისუფლებას სთხოვა, განემარტა, თუ როგორ გააუმჯობესებდა დამოუკიდებელი ორგანოს გაუქმება გამოძიების ეფექტიანობას. ანგარიშში ასევე აღნიშნულია, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მაღალჩინოსნებთან შეხვედრების დროს, დელეგაციას განუცხადეს, რომ პოლიციის თანამშრომლების მიმართ ნებისმიერი დისციპლინური წარმოება — დაკავებულთა მიმართ სავარაუდო არასათანადო მოპყრობის კონტექსტში — რომელიც სამინისტროს გენერალური ინსპექციის მიერ ხორციელდება, ავტომატურად შეჩერდებოდა ოფიცრის წინააღმდეგ სისხლის სამართლის გამოძიების დაწყებისთანავე და განახლდებოდა მხოლოდ სისხლის სამართლის პროცესის დასრულების შემდეგ. გარდა ამისა, შინაგან საქმეთა სამინისტროს არ გააჩნდა მექანიზმი, რომელიც ავტომატურად მოხსნიდა მოვალეობისგან — ან თუნდაც გადაიყვანდა თანამდებობაზე საზოგადოებასთან პირდაპირი კონტაქტის გარეშე — ოფიცერს, რომელიც სისხლის სამართლის ან დისციპლინური გამოძიების ქვეშ იმყოფებოდა დაკავებულთა მიმართ სავარაუდო ძალადობის გამო. კომიტეტი
#პოლიცია
#დაკავება
#ძალადობა
#შინაგან საქმეთა სამინისტრო
#საქართველო
#აქციები
#პროკურატურა
#თბილისი
#cpt
#არასათანადო მოპყრობა
#ევროპის საბჭო
#ზვიად ხარაზიშვილი
#სპეციალური საგამოძიებო სამსახური
წყარო: jam-news.net
გაზიარება