იაფი ექსპორტიდან უახლეს ტექნოლოგიებამდე: ჩინური ბატარეის გიგანტის საიდუმლო ქარხანა გერმანიაში ცხადყოფს, თუ როგორ ეჯახება ერთმანეთს „დამზადებულია ჩინეთში“ და „დამზადებულია გერმანიაში“ ცნებები — და სად შეუძლიათ მათ ერთმანეთისგან სარგებლობა. 100 მეტრზე მეტი სიგრძის დარბაზში უამრავი რობოტი ზუზუნებს, შუქები ციმციმებს და გამაფრთხილებელი სიგნალები ისმის. ამჟამად იქ მხოლოდ ათამდე ადამიანი მუშაობს, დანარჩენ სამუშაოს კი მაღალპროდუქტიული მანქანები ასრულებენ. ჟურნალისტებს იშვიათად უშვებენ ამ მაღალტექნოლოგიურ ჩინურ ქარხანაში, ხოლო როდესაც უშვებენ, წესები მკაცრია: ფოტოების გადაღება აკრძალულია, სმარტფონების კამერები გადაკრულია და ხანმოკლე აუდიოჩანაწერებისთვისაც კი პრეს-სპიკერის თანხმობაა საჭირო. საიდუმლოებით მოცული ქარხანა ჩინეთში კი არ მდებარეობს, არამედ გერმანიის აღმოსავლეთ ფედერალურ შტატ თიურინგიის პატარა ქალაქ არნშტადტში. ის ეკუთვნის Contemporary Amperex Technology (CATL)-ს, ჩინურ გლობალურ ლიდერს ელექტრომობილების ბატარეების წარმოებაში. ქარხანა წელიწადში 14 გიგავატ-საათის (GWh) ბატარეის სიმძლავრეს აწარმოებს — რაც მინიმუმ 200 000 ელექტრომობილისთვისაა საკმარისი — და, სხვა მწარმოებლებს შორის, ევროპელ ავტომწარმოებლებს ამარაგებს. CATL-ისთვის გერმანიაში უშუალო წარმოება ამცირებს მძიმე, აალებადი ბატარეების ტრანსპორტირების გზებს და გეოპოლიტიკურ რისკებს, როგორიცაა სადამსჯელო ტარიფები. ამავდროულად, ქარხანა ასახავს ჩინეთს, გერმანიასა და ევროკავშირს შორის სავაჭრო ურთიერთობების ცვლილებას. ათწლეულების განმავლობაში, „დამზადებულია გერმანიაში“ ეტიკეტი ჩინეთში თანამედროვე წარმოების სტანდარტების ეტალონს წარმოადგენდა. ჯერ კიდევ 1980-იან წლებში, მაგალითად, Volkswagen-ის ერთობლივმა საწარმომ შანხაიში შთაბეჭდილება მოახდინა ჩინელ პარტნიორებზე. 20 წელზე მეტი ხნის შემდეგ, გერმანიამ გააძლიერა ციფრულად ქსელური წარმოება, რათა გაეზარდა პროდუქტიულობა და ეფექტურობა „ინდუსტრია 4.0“-ის ეგიდით. იმ დროისთვის ჩინეთის საწარმოო სექტორი უკვე ცდილობდა დაეღწია თავი დაბალფასიანი მწარმოებლის იმიჯისთვის, და გერმანიის „ინდუსტრია 4.0“-ის ინიციატივამ ამისთვის შესაძლებლობა მისცა. 2014 წელს ორმა ქვეყანამ ხელი მოაწერა თანამშრომლობის შეთანხმებებს, ხოლო 2015 წლის მაისში პეკინმა წარადგინა სტრატეგიული გეგმა სახელწოდებით „Made in China 2025“, რომელიც მიზნად ისახავდა საკუთარი ინდუსტრიის მოდერნიზაციას, რათა გამხდარიყო გლობალური ლიდერი ძირითად საწარმოო სექტორებში. დღეს, ჩინეთმა ამ მიზანს მრავალ სფეროში მიაღწია, თქვა ოლივერ ვაკმა გერმანიის საინჟინრო ფედერაციიდან (VDMA), და გერმანიისთვის სერიოზული კონკურენტი გახდა. „2018 წელს ჩინელმა მანქანათმშენებელმა მწარმოებლებმა ევროკავშირს 20 მილიარდი ევროს [$23.4 მილიარდი] ღირებულების საქონელი მიაწოდეს. 2024 წლისთვის ეს მაჩვენებელი 40 მილიარდ ევრომდე გაიზარდა, ხოლო მიმდინარე წელს შეიძლება 50 მილიარდ ევროს მიაღწიოს“, – განუცხადა მან DW-ს, თუმცა აღნიშნა, რომ გერმანია ჩინეთში მაინც უფრო მეტ მანქანას ახორციელებს ექსპორტზე, ვიდრე პირიქით. მწვანე ტექნოლოგიების სექტორებში ზეწოლა კიდევ უფრო დიდია, განაცხადა კარლო დიეგო დ’ანდრეამ შანხაიში ევროკავშირის სავაჭრო პალატიდან. გერმანულ საზოგადოებრივ მაუწყებელ ARD-სთან ბოლო ინტერვიუში მან აღნიშნა, რომ ჩინეთის მზისა და ქარის ენერგიის სიმძლავრე, ამასობაში, აჭარბებს მსოფლიოს ყველა სხვა ქვეყნის ერთობლივ სიმძლავრეს. ჩინეთი ასევე დომინირებს გლობალურ დრონების ბაზარზე 70%-იანი წილით, დასძინა მან, და მსგავსი დომინირება იკვეთებოდა ელექტრომობილების (EVs) ბაზარზეც. ათი წლის წინ „Made in China 2025“ სტრატეგიის გამოცხადებიდან მალევე, პეკინმა გაააქტიურა მთელი რიგი ზომები, რომლებიც მის კომპანიებს ეხმარებოდათ ევროპაში უახლესი ტექნოლოგიების ან თუნდაც მთლიანი ფირმების შეძენაში. იმ დროს, Mercator Institute for China Studies-მა უკვე გააფრთხილა, რომ ტექნოლოგიების გადაცემას, მართალია, მოკლევადიანი სარგებელი შეეძლო მოეტანა, მაგრამ გრძელვადიან რისკებს უქმნიდა გერმანიასა და ევროპას. როგორც ჩანს, 2016 წელს გერმანული რობოტექნიკის კომპანია Kuka-ს ჩინური Midea Group-ის მიერ შეძენამ კრიტიკოსების სიმართლე დაადასტურა. სხვები ამ შეშფოთებას ამცირებდნენ, ისევე როგორც კლას ნოიმანი, პროგრამული უზრუნველყოფის მწარმოებელი SAP-ის მაშინდელი ვიცე-პრეზიდენტი, რომელმაც 2016 წელს განაცხადა, რომ ჩინეთი მოკლევადიან პერსპექტივაში ვერ შეძლებდა გერმანიის გადასწრებას საკვანძო ინდუსტრიებში. ის ფიქრობდა, რომ ჩინელებს დასჭირდებოდათ „მინიმუმ 20-დან 30 წლამდე“, რათა ამ პროცესებსა და ტექნოლოგიებს დაუფლებოდნენ. თუმცა, ჩინეთმა დიდი ინვესტიციები ჩადო კვლევებში, ე.წ. კვლევებისა და განვითარების (R&D) ხარჯები მშპ-ის 1.37%-დან 2007 წელს, 2.56%-მდე გაიზარდა 2022 წელს, რაც დიდწილად კორპორატიული მოგებითა და სამთავრობო სუბსიდიებით ფინანსდებოდა. სახელმწიფო მხარდაჭერა 2014-2024 წლებში ოთხჯერ გაიზარდა, რაც ახლა თითქმის ემთხვევა შეერთებულ შტატებში, მსოფლიოს უმსხვილეს R&D ინვესტორ ქვეყანაში, არსებულ კვლევების სუბსიდიებს. კამილ ბულენუამ, ნიუ-იორკში დაფუძნებული საკონსულტაციო კომპანია Rhodium Group-ის ჩინეთის ექსპერტმა, განაცხადა, რომ მასიურმა სუბსიდიებმა პეკინს საშუალება მისცა მიეღწია „Made in China 2025“ მიზნებისთვის, როგორიცაა დასავლურ ტექნოლოგიებზე დამოკიდებულების შემცირება და ბაზრის წილის გაზრდა. „იმ სფეროებშიც კი, სადაც ჩინეთი ჯერ კიდევ ჩამორჩება, როგორიცაა კოსმოსური ინდუსტრია ან მოწინავე ნახევარგამტარები, ის „რამდენიმე წელიწადში, ამჟამინდელი ტემპით“ შეძლებს დაწევას“, – განუცხადა მან DW-ს. თუმცა, ბულენუამ გააკრიტიკა სუბსიდიებზე დამოკიდებული მიდგომა, როგორც არამდგრადი, რადგანაც მან გამოიწვია „უზარმაზარი ნარჩენები და სუსტი ეკონომიკური ზრდა“. მისი აზრით, საკვანძო ტექნოლოგიებში ასეთი „ჭარბი ინვესტიციები“ საჭირო სტრუქტურული რეფორმების ხარჯზე მოხდა, რამაც ხელი შეუწყო შიდა მოხმარების შესუსტებას.