ეკონომიკა
/
22.02.2026
CBI-ისა და Energy UK-ის ანგარიში: ბრიტანულმა კომპანიებმა ინვესტიციები შეამცირეს მაღალი ენერგო ხარჯების გამო; „აფეთქების პირას მყოფი ბომბი“ – მწარმოებლები განგაშს ტეხენ
CBI-ისა და Energy UK-ის ანგარიშის თანახმად, დიდი ბრიტანეთი რისკის ქვეშაა დაკარგოს მსხვილი საწარმოო ცენტრის სტატუსი, რადგან ენერგიის ფასების მკვეთრმა ზრდამ ბიზნესის დაახლოებით 40% აიძულა, შეემცირებინა ინვესტიციები. მინისტრებისადმი გაკეთებულ მწვავე გზავნილში ნათქვამია, რომ ბრიტანულ ბიზნესს ძირს უთხრის ფასების შეზღუდვისა და გაერთიანებული სამეფოს მოძველებული გაზისა და ელექტროენერგიის ქსელების განახლების უუნარობა. ინვესტიციების სტიმულირებისა და ეკონომიკური ზრდის გასაძლიერებლად ასევე საჭიროა ენერგიის
CBI-ისა და Energy UK-ის ანგარიშის თანახმად, დიდი ბრიტანეთი რისკის ქვეშაა დაკარგოს მსხვილი საწარმოო ცენტრის სტატუსი, ენერგიის ფასების მკვეთრი ზრდის შემდეგ, რამაც ბიზნესის დაახლოებით 40% აიძულა, შეემცირებინა ინვესტიციები. მინისტრებისადმი გაკეთებულ მწვავე გზავნილში, ანგარიშში ნათქვამია, რომ ბრიტანულ ბიზნესს – ქიმიური მწარმოებლებიდან დაწყებული, პაბებითა და რესტორნებით დამთავრებული – ძირს უთხრიდა ფასების შეზღუდვისა და დიდი ბრიტანეთის მოძველებული გაზისა და ელექტროენერგიის ქსელების განახლების უუნარობა. ანგარიშის მიხედვით, ინვესტიციების სტიმულირებისა და ეკონომიკური ზრდის გასაძლიერებლად ასევე საჭიროა ენერგიის გაყიდვასა და მიწოდებაზე მოქმედი მოძველებული რეგულაციების ყოვლისმომცველი გადახედვა.
Energy UK-მ, რომელიც 100-ზე მეტ ელექტროენერგიის მწარმოებელსა და საცალო მოვაჭრეს წარმოადგენს, განაცხადა, რომ ბიზნესის ელექტროენერგიის ხარჯები რუსეთის უკრაინაში შეჭრამდე არსებულ დონესთან შედარებით 70%-ით მაღალი იყო, ხოლო გაზის ფასები 60%-ით გაიზარდა. ანგარიშის საფუძვლად დადებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ კომპანიების თითქმის 90%-მა ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში ენერგეტიკული გადასახადების ზრდა განიცადა და ათიდან ოთხმა შედეგად შეამცირა ინვესტიციები. „ენერგეტიკული გადასახადების შემცირების გარეშე, სამუშაო ადგილების დაკარგვის, წარმოების შემცირების, საწარმოების დახურვისა და ოფშორში გადატანის რისკი გაიზრდება“, – ნათქვამია ანგარიშში.
CBI-ისა და Energy UK-ის განცხადებით, მინისტრებს სჭირდებათ ინდუსტრიასთან გაერთიანება, რათა ჩაატარონ გაერთიანებული სამეფოს ენერგეტიკული საჭიროებების ყოვლისმომცველი მიმოხილვა და განსაზღვრონ, როგორ შეიძლება მათი დაკმაყოფილება ნულოვანი ემისიისკენ გადასვლის პერიოდში. სამუშაო ჯგუფი, რომელიც შედგება ორივე ორგანიზაციის მკვლევრებისა და ინდუსტრიული ჯგუფებისგან, განიხილავს, თუ როგორ შეუძლია რეფორმებს შეამციროს ფასები და გააუმჯობესოს გაზისა და ელექტროენერგიის ქსელების ეფექტურობა. მიზანია, მინისტრები დაარწმუნონ, რომ დიდი ბრიტანეთის ენერგეტიკული სისტემის გასაუმჯობესებელი ინიციატივები არ იყო საკმარისი, რის გამოც გაერთიანებული სამეფო ფართომასშტაბიანი დეინდუსტრიალიზაციის საფრთხის წინაშე დგას.
დიდ ბრიტანეთში სამრეწველო ენერგიის ფასები განვითარებულ სამყაროში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალია. ისინი თითქმის ორი მესამედით აღემატება ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტოს (IEA) ქვეყნების საშუალო მაჩვენებელს და ყველაზე მაღალია G7-ის წევრებს შორის. ზემოქმედების მანიშნებლად, 2025 წლისთვის პროგნოზირებული მონაცემები აჩვენებს, რომ დიდი ბრიტანეთის საქონლით ვაჭრობამ რეკორდულად გაუარესებული მაჩვენებელი დააფიქსირა. ბრიტანეთმა 248.3 მილიარდი ფუნტის სავაჭრო დეფიციტი დააფიქსირა საქონელზე – რაც 30.5 მილიარდი ფუნტით მეტია წინა წელთან შედარებით. ეროვნული სტატისტიკის სამსახურის (Office for National Statistics) განცხადებით, ეს გაფართოებული დეფიციტი მხოლოდ ნაწილობრივ იქნა შევსებული სერვისების სექტორში არსებული 192 მილიარდი ფუნტის მოგებით, რაც 16.4 მილიარდი ფუნტით მეტია წინა წელთან შედარებით.
გასულ წელს მწარმოებელთა ლობისტურმა ჯგუფმა, Make UK-მ, განაცხადა, რომ მთავრობამ უნდა უზრუნველყოს მილიონობით ფუნტის დამატებითი სუბსიდიები, რათა ხელი შეუშალოს ინდუსტრიის შემცირებას. ლუიზ ჰელემმა, CBI-ის მთავარმა ეკონომისტმა, განაცხადა, რომ სამრეწველო სექტორები უკვე განიცდიდნენ მძიმე ფინანსურ ტკივილს ენერგიის ფასების დრამატული ზრდის გამო. „ეს უკვე ჩანს ქიმიურ მრეწველობაში, სადაც რამდენიმე საწარმო დაიხურა“, – აღნიშნა მან. ჰელემმა ეს წელი დიდი ბრიტანეთის ინდუსტრიული სტრატეგიისთვის „გადამწყვეტ მომენტად“ შეაფასა.
საშუალო ზომის ბიზნესებს შორის, გაერთიანებული სამეფოს ელექტროენერგიის ფასები ევროკავშირის საშუალო მაჩვენებელზე დაახლოებით ორჯერ მაღალია. არასაყოფაცხოვრებო გაზის ფასები ევროკავშირის დონეზეა, ნათქვამია ანგარიშში, მაგრამ მნიშვნელოვნად მაღალია, ვიდრე აშშ-სა და კანადაში. „ეს ხელს უშლის ეკონომიკური ზრდის ამბიციებს. ასევე, ბიზნესს არ შეუძლია ინვესტირება სუფთა ენერგიაზე გადასვლაში – მაშინაც კი, თუ მათ იციან ამის გრძელვადიანი სარგებელი – რაც კვლავ ძირს უთხრის მთავრობის ერთ-ერთ მთავარ პოლიტიკას“, – ნათქვამია ანგარიშში.
ენერგეტიკის მინისტრმა ედ მილიბენდმა სცადა დაეცვა დიდი ბრიტანეთის ენერგიის ყველაზე მსხვილი მომხმარებლები. გასულ წელს მთავრობამ განაცხადა, რომ შეამცირებდა ელექტროენერგიის ფასებს 40 ფუნტამდე მეგავატ საათზე 7,000 „მსხვილი მომხმარებლისთვის“, რათა „დიდი ბრიტანეთი განცალკევებული პოზიციიდან პაკეტის შუაგულში გადასულიყო“. დჰარა ვიასმა, Energy UK-ის ხელმძღვანელმა, განაცხადა, რომ შეშფოთებულია იმით, რომ ათასობით ბიზნესი, რომელიც არ შედის დაცულ ზონაში, კვლავაც შეფერხებული იქნება მაღალი ენერგეტიკული გადასახადებით. მისი თქმით, მთავრობამ მნიშვნელოვან პროგრესს მიაღწია შიდა ენერგო ხარჯების შემცირებაში. მაგრამ ზოგიერთი სამრეწველო მომხმარებლისთვის შეთავაზებული დახმარება არა მხოლოდ „დროებითი გამოსავალი“ იყო, არამედ მას სხვა გადასახადის გადამხდელები აფინანსებდნენ. მან დასძინა: „ფასების შემცირება ყველა ბიზნესისთვის ფუნდამენტურია დიდი ბრიტანეთის ზრდის ისტორიისთვის.“
მისი თქმით, საწყისმა ანგარიშმა აჩვენა, „თუ როგორ აფერხებს ენერგიის მაღალი ხარჯები დიდი ბრიტანეთის ეკონომიკას და არსებული მხარდაჭერის შეზღუდვებს“. „მაგრამ ჩვენი მიზანი არ იქნება მხოლოდ გადასახადების შემცირება. ეს იქნება პირველი შემთხვევა, როდესაც ფუნდამენტურად გადაიხედება ენერგეტიკული ბაზარი და რეგულაციები, რათა დადგინდეს, თუ როგორ შეიძლება ის უფრო ეფექტური გახდეს“, – განაცხადა მან.
მთავრობის წარმომადგენლის თქმით, მინისტრები აცნობიერებენ, რომ ენერგიის ღირებულება „მრეწველობის წინაშე მდგარი ერთ-ერთი უდიდესი გამოწვევაა“ და რომ ისინი „სრული სისწრაფით მიიწევენ წინ“ გასული წლის ინდუსტრიული სტრატეგიის განსახორციელებლად. „ჩვენ მალე გამოვაქვეყნებთ პასუხს ბრიტანული ინდუსტრიული კონკურენტუნარიანობის სქემაში (British Industrial Competitiveness Scheme) მონაწილეობის კრიტერიუმებთან დაკავშირებით ჩვენს კონსულტაციაზე, რომელიც 7000-ზე მეტი ბიზნესისთვის ელექტროენერგიის გადასახადებს 25%-მდე შეამცირებს, ხოლო ჩვენი Supercharger მხარდაჭერის პაკეტი შეამცირებს
წყარო: www.theguardian.com
გაზიარება