თითქმის ორი ათწლეულის განმავლობაში, ბრაზილიის უმსხვილესი სოიოს მწარმოებლები იძლეოდნენ გარანტიას, რომ მათი პროდუქცია არ მოდიოდა ამაზონის ტროპიკული ტყეების გაჩეხილი მიწებიდან. ახლა ეს გარანტიები აღარ მოქმედებს. მორატორიუმი, რომელიც 2009 წლიდან იცავდა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან ტროპიკულ ტყეებს, საეჭვო მდგომარეობაშია, რადგან ბრაზილიის სოიოს ინდუსტრიის რამდენიმე მოთამაშე აცხადებს, რომ ისინი აღარ აპირებენ მის დაცვას. კერძოდ, ბრაზილიურმა ინდუსტრიულმა ასოციაციამ ABIOVE-მ, რომლის წევრებიც არიან გლობალური კომპანიები, როგორიცაა Cofco International, Bunge, Amaggi და JBS, განაცხადეს, რომ ისინი აღარ შეიკავებენ თავს გაჩეხილ მიწებზე სოიოს მოყვანისგან. გარემოსდამცველები შიშობენ, რომ ამან შეიძლება გამოიწვიოს ამაზონის ტყეების ჭრის ახალი ტალღა. მორატორიუმის მონიტორინგში ჩართული რამდენიმე ბრაზილიური გარემოსდაცვითი ორგანიზაციის ერთობლივ განცხადებაში ნათქვამია, რომ ჩართული კომპანიები „უარს ამბობენ მკაფიო და გამჭვირვალე წესებზე მოკლევადიანი ფინანსური სარგებლისთვის – რითაც ტყის განადგურების კარს ხელახლა აღებენ“. ბრაზილიის ამაზონის გარემოსდაცვითი კვლევის ინსტიტუტის (IPAM) წინასწარი კვლევა მიუთითებს, რომ მორატორიუმის გაუქმებამ შეიძლება გაზარდოს ტყეების განადგურება ამაზონში 30%-ით 2045 წლისთვის. ABIOVE-მ DW-სთან განცხადებაში აღნიშნა, რომ იგი გააგრძელებს ბრაზილიის ტყის კოდექსის დაცვას, როგორც ეკოლოგიური და სოციალური სტანდარტის. მორატორიუმიდან გასვლა ასევე მიზნად ისახავს ბრაზილიური სოიოსა და მისი ქვეპროდუქტების ექსპორტის გრძელვადიან უზრუნველყოფას. ექსპერტები დიდი ხანია მიიჩნევენ ამ შეთანხმებას ეფექტურ ფარად ამაზონში ტყეების განადგურების წინააღმდეგ, რომელიც დედამიწის ერთ-ერთი ყველაზე ბიომრავალფეროვანი რეგიონია. როგორც ნახშირბადის შთანთქმელი, ის ასევე გადამწყვეტად მნიშვნელოვან როლს ასრულებს გლობალური ტემპერატურის რეგულირებაში. ნებაყოფლობითი მორატორიუმის ფარგლებში, რომელიც 2006 წელს გარემოსდამცველი ჯგუფებისა და საერთაშორისო მყიდველების ზეწოლის შედეგად დაინერგა, მსხვილი სოიოს ტრეიდერები შეთანხმდნენ, აეკრძალათ ამაზონში გაჩეხილ მიწებზე მოყვანილი სოიოს შესყიდვა. IPAM-ის თანახმად, მონიტორინგის ქვეშ მყოფ ტერიტორიებზე ტყეების გაჩეხვის მაჩვენებლები დაახლოებით 70%-ით შემცირდა. თუმცა, საერთო ჯამში, ტყეების გაჩეხვა სოიოს მოსაყვანად მნიშვნელოვნად გაიზარდა. 2008 წლის შემდეგ, ბრაზილიის ამაზონში სოიოს მოსაყვანი ფართობები სამჯერ მეტად გაიზარდა – 7.28 მილიონი ჰექტარით. მორატორიუმმა ვერ შეაჩერა ეს ტენდენცია. WWF-ის თანახმად, მსოფლიო სოიოს წარმოების 80% გამოიყენება ცხოველების საკვებად. ედუარდო ვანინი, რომელიც Marex-ის ფინანსური მომსახურების პლატფორმაზე ბრაზილიის სოიოს ბაზარს აანალიზებს, ელის, რომ ამაზონის შტატ მატო გროსოში სოიოს ფართობები მარტო 150 000 ჰექტარით გაფართოვდება. მიუხედავად იმისა, რომ ის არ პროგნოზირებს ტყეების გაჩეხვის მკვეთრ ზრდას, ამბობს, რომ „მორატორიუმის გაუქმება გაამარტივებს ტყეების გაჩეხვას ან ახალი მიწების გახსნას“. გლობალურ სოიოს ბაზარზე, ბოლო ათწლეულების განმავლობაში ძალთა გადანაწილება მოხდა – და ახლა ის აჩქარებულია. ბაზრის 40%-იანი წილით, ბრაზილია მსოფლიოში უმსხვილესი მწარმოებელია. შეერთებული შტატები მეორე ადგილზეა. მაგრამ ყოველთვის ასე არ იყო. 2000-იანი წლების დასაწყისში, ცილებით მდიდარი სოიოს უმეტესი ნაწილი აშშ-დან მოდიოდა, და მხოლოდ დაახლოებით ერთი მესამედი ბრაზილიიდან. ეს დაკავშირებულია სოიოს მსოფლიოს უმსხვილეს მყიდველთან – ჩინეთთან, რომელიც ახლა თავისი მარაგის 70%-ს ბრაზილიიდან იმპორტს ახორციელებს, აშშ-დან კი მხოლოდ 21%-ს. ამერიკის სოიოს ასოციაციის თანახმად, ჩინელმა მყიდველებმა 2012 წელს დაიწყეს აშშ-ზე დამოკიდებულების შემცირება მას შემდეგ, რაც გვალვამ გაანადგურა ქვეყნის მოსავლის დიდი ნაწილი. ბრაზილია ჩაერთო მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად. ეს ტენდენცია დაჩქარდა 2018 წლის აშშ-ჩინეთის სავაჭრო კონფლიქტის დროს და კვლავ 2025 წელს. ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ აშშ გააგრძელებს ბაზრის წილის დაკარგვას მომდევნო თვეებში. ჯოანა კოლუსი, პერდუის უნივერსიტეტის კომერციული სოფლის მეურნეობის ცენტრიდან, ამბობს, რომ ბრაზილიას უპირატესობა აქვს ამერიკასთან შედარებით, რადგან მას გაცილებით მეტი თავისუფალი მიწა აქვს, რაც ამცირებს ხარჯებს ჰექტარზე. პანდემიის და მოგვიანებით უკრაინაში რუსეთის ომის შემდეგ, საქონელზე გლობალური მოთხოვნა გაიზარდა – რაც ბრაზილიისთვის მომგებიანი აღმოჩნდა. „ამ გაფართოებას მრავალი ფაქტორი ხსნის: მიწის ხელმისაწვდომობა, საერთაშორისო ბაზარი, ამინდი და ბრაზილიის გამოცდილება სოიოს წარმოებაში“, – განაცხადა მან. ვანინი ამატებს, რომ „მორატორიუმის გაუქმებით, ბრაზილიის დამოკიდებულება ჩინეთზე გაღრმავდება“. ბრაზილია ასევე არის ევროკავშირის სოიოს უმსხვილესი მიმწოდებელი, რომელსაც იგი უბაჟოდ ახორციელებს ექსპორტს. და ევროპიდან მიღებული ბოლო სიგნალები მიუთითებს ბრაზილიაზე ნაკლებ ზეწოლაზე ამაზონის დასაცავად. გასული წლის ბოლოს, ევროკავშირმა გადადო რეგულაცია, რომელიც მიზნად ისახავდა ტყეების გაჩეხვასთან დაკავშირებული იმპორტის აკრძალვას. მან ასევე შეასუსტა თავისი დირექტივა კორპორატიული მდგრადობის სათანადო კეთილსინდისიერების შესახებ. თუმცა, ვანინი ამბობს, რომ ევროპის სტანდარტები ჯერ კიდევ საკმარისად მაღალია, რათა არახელსაყრელ მდგომარეობაში ჩააყენოს ექსპორტიორები, რომლებსაც არ შეუძლიათ დაამტკიცონ, რომ მათი პროდუქცია ტყის გაჩეხვისგან თავისუფალია. ABIOVE-ის განცხადებაზე, მორატორიუმიდან გასვლის შესახებ, 14 მსხვილმა ევროპელმა მყიდველმა – მათ შორის წამყვანმა სუპერმარკეტების ქსელებმა Lidl-მა და Aldi-მ – უკვე განაცხადეს, რომ ისინი შეწყვეტენ სოიოს პროდუქტების შესყიდვას, თუ მიწოდების ჯაჭვები სრულად მიკვლევადი არ დარჩება.