პოლიტიკა
/
28.02.2026
ასისტენტული სიკვდილის კანონპროექტი ლორდთა პალატაში გაიჭედა: ოპონენტები „საბოტაჟში“ დაადანაშაულეს
დიდ ბრიტანეთში უკურნებელი სენით დაავადებულთათვის ასისტენტული სიკვდილის დაშვების შესახებ კანონპროექტი, რომელიც თემთა პალატამ მოიწონა, ლორდთა პალატაში გაიჭედა. მრავალრიცხოვანი შესწორებების გამო კანონპროექტის განხილვა პარლამენტის მიმდინარე სესიაში ვეღარ ხერხდება. მომხრეები ლორდთა პალატის წევრებს „საბოტაჟში“ ადანაშაულებენ და „ბირთვული ვარიანტის“ – 1911 წლის საპარლამენტო აქტის – გამოყენებას განიხილავენ, რათა მომავალ სესიაზე კანონპროექტზე კენჭისყრა აიძულონ.
როგორ ვერ შეძლო დეპუტატების მიერ მხარდაჭერილმა კანონმდებლობამ ლორდთა პალატის გავლა? და რა მოხდება ახლა?
ახალი კანონის მიღების მცდელობა, რომელიც უკურნებელი სენით დაავადებულ ადამიანებს, რომელთაც ექვს თვეზე ნაკლები აქვთ დარჩენილი, ასისტენტულ სიკვდილს დაუშვებს, სავარაუდოდ, წარუმატებლად დასრულდება. კანონმდებლობამ გაიარა თემთა პალატა, მაგრამ ლორდთა პალატაში სირთულეებს წააწყდა, ახალი კანონის მომხრეებმა კი ლორდთა პალატის წევრები „საბოტაჟში“ დაადანაშაულეს. აი, რა მოხდა:
კანონი რიგითმა დეპუტატმა, კიმ ლიდბიტერმა (Kim Leadbeater) შემოიტანა და მას თემთა პალატის უმრავლესობამ მხარი დაუჭირა. მას მთავრობის მხარდაჭერა არ ჰქონია, თუმცა დაუნინგ სტრიტმა №10-მა დეპუტატებს „თავისუფალი კენჭისყრის“ უფლება მისცა, რაც მათ საკუთარი სინდისის კარნახით მოქმედების საშუალებას აძლევდა და კანონპროექტზე ფრაქციული დისციპლინა არ მოქმედებდა.
კანონპროექტი შემდეგ ლორდთა პალატაში გადავიდა, მაგრამ კანონმდებლობის მცირე რაოდენობის მოწინააღმდეგემ იმდენი შესწორება დადო, რომ მასზე კენჭისყრა დროულად ვერ მოხერხდება მიმდინარე საპარლამენტო სესიაში, რომელიც მაისში სრულდება. დებატებისთვის ექვს დღეზე ნაკლებია დარჩენილი.
ლორდთა პალატის ლეიბორისტული პარტიის „უიპმა“, როი კენედიმ (Roy Kennedy), საპარლამენტო კომიტეტს განუცხადა, რომ მთავრობა მას (კანონპროექტს) მეტ დროს არ მისცემდა, რადგან დარჩენილია მხოლოდ შეზღუდული რაოდენობის პარასკევი სხდომები. მთავრობას შეეძლო დახმარებოდა კანონპროექტს საპარლამენტო სესიის გაგრძელებით, მაგრამ ეს იქნებოდა არაჩვეულებრივი ნაბიჯი.
დეპუტატები უდავოდ შეეცდებიან კვლავ ახალ საპარლამენტო სესიაზე, სხვა რიგითი დეპუტატის კანონპროექტით. ამჟამინდელი კანონპროექტის მხარდამჭერებმა, ლიდბიტერმა და ჩარლზ ფალკონერმა (Charles Falconer), მიიღეს რჩევები მომავალ ჯერზე კანონპროექტის გასატარებლად არქაული საპარლამენტო პროცედურის გამოყენების შესახებ, თუ ლორდთა პალატა კვლავ დაბლოკავს მას.
ამ მაღალი ფსონების ნაბიჯი – რომელსაც ზოგიერთი მხარდამჭერი „ბირთვულ ვარიანტს“ უწოდებს – იქნება პირველი შემთხვევა, როდესაც 1911 წლის საპარლამენტო აქტი კერძო დეპუტატის კანონპროექტისთვის იქნება გამოყენებული. მათ განაცხადეს, რომ აქვთ ვრცელი სამართლებრივი და კონსტიტუციური რჩევა, რომელიც ამტკიცებს, რომ მათ შეუძლიათ აიძულონ ლორდთა პალატის წევრები, ხმა მისცენ კანონპროექტს, შეუცვლელი სახით, პარლამენტის შემდეგ სესიაზე.
ლორდთა პალატაში კანონპროექტის მოწინააღმდეგეებმა თავი გაბედულად იგრძნეს კანონპროექტის გზის ჩაშლაში, რადგან ის არ იყო სპონსორირებული მთავრობის მიერ და არც ლეიბორისტული პარტიის მანიფესტის ნაწილი იყო ამომრჩევლის მანდატით.
არ არსებობს წესი, რომელიც კრძალავს ლორდთა პალატის წევრებს კანონპროექტის მიღების თავიდან ასაცილებლად ტაქტიკის გამოყენებას, მაგრამ კანონმდებლობის მომხრეები ამბობენ, რომ ეს ეწინააღმდეგება პარლამენტის სულს, კერძოდ, რომ დეპუტატებს უნდა ჰქონდეთ უპირატესობა ლორდთა პალატის წევრებზე. მოწინააღმდეგეები ამბობენ, რომ თემთა პალატამ არასაკმარისად შეისწავლა კანონმდებლობა და რომ ისინი თავიანთ საქმეს აკეთებენ მისი პასუხისმგებლობის მოთხოვნით.
საპარლამენტო აქტი საშუალებას აძლევს თემთა პალატას, ხელახლა შემოიტანოს კანონპროექტი და გაატაროს კანონმდებლობა, თუ ლორდთა პალატა მას განმეორებით დაბლოკავს. 1949 წლის შემდეგ, როდესაც ის გადაიხედა, ის მხოლოდ რამდენიმე კანონპროექტისთვის იქნა გამოყენებული იმ კანონების მისაღებად, რომლებსაც ლორდთა პალატის თანხმობა არ ჰქონდათ, მათ შორის ჰომოსექსუალიზმის დეკრიმინალიზაციისა და მელიებზე ნადირობის აკრძალვის ჩათვლით.
პარლამენტის სესიის დასრულების შემდეგ, კანონპროექტი ხელახლა უნდა შემოვიდეს და კვლავ მიღებულ იქნას ახალ სესიაში, რათა ამოქმედდეს აქტის გვერდის ავლის მექანიზმი. ეს უნდა იყოს კანონპროექტის ზუსტად იგივე ვერსია, როგორც თემთა პალატამ მიიღო. საპარლამენტო აქტის გამოსაყენებლად ორი გზა არსებობს: მხარდამჭერმა მიიღოს იგი შემდეგ კერძო დეპუტატის კანონპროექტის კენჭისყრაზე, ან მთავრობამ კანონპროექტს დრო მისცეს თემთა პალატაში დასაბრუნებლად.
კანონპროექტის მომხრეები ამბობენ, რომ ლორდთა პალატის წევრების მიერ კანონმდებლობის ფაქტობრივი დაბლოკვა არადემოკრატიულია. დამა ესთერ რანტზენმა (Dame Esther Rantzen) ზოგიერთი ლორდთა პალატის წევრი „აშკარა საბოტაჟში“ დაადანაშაულა. ხუთშაბათს Sky News-თან საუბარში მან განაცხადა: „ეს არის რამდენიმე ლორდთა პალატის წევრი, რომლებიც 1200 შესწორებას დებენ არა კანონპროექტის შესასწავლად, რაც მათი საქმეა, არამედ მის დასაბლოკად“.
#პოლიტიკა
#დიდი ბრიტანეთი
#კანონმდებლობა
#თემთა პალატა
#ასისტენტული სიკვდილი
#ლორდთა პალატა
#სამედიცინო ეთიკა
#პარლამენტის აქტი
წყარო: www.theguardian.com
გაზიარება