აშშ-ში ენერგეტიკული დანაზოგის მომტანი მარტივი, ჩამრთველი მზის სისტემები პოპულარული ხდება

აშშ-ში მარტივი, ეკონომიური, ჩამრთველი მზის სისტემები სულ უფრო პოპულარული ხდება, მიუხედავად ტრამპის ადმინისტრაციის მცდელობებისა, შეეჩერებინა განახლებადი ენერგიისკენ მიმართული ცვლილებები. წვრილმანი მზის სისტემები ბოლო წლებში გერმანიაში და მთელ ევროპაში განვითარდა, მზის პანელები ჩნდება აივნებზე და ეზოებში. ახლა, ენერგიის მზარდი ხარჯებისა და ქარისა და მზის ენერგიის ფასების მსოფლიო მასშტაბით ვარდნის ფონზე, ამერიკელებიც ცდილობენ, თავად გამოიმუშაონ ელექტროენერგია და დაზოგონ ფული – დონალდ ტრამპის განახლებადი ენერგიების საწინააღმდეგო კამპანიის მიუხედავად. ამ დროისთვის, იუტა – რომელმაც ტრამპს პრეზიდენტობისთვის 2024 წელს დაუჭირა მხარი – ერთადერთი შტატია, რომელმაც მიიღო აუცილებელი მარეგულირებელი რეფორმები, რათა გაეთავისუფლებინა 1200 ვატზე ნაკლები სიმძლავრის მცირე სისტემები უფრო დიდი სახურავის მოდელებისთვის განკუთვნილი წესებისგან. ვერმონტმა და ვირჯინიამ ასევე ცოტა ხნის წინ თითქმის ერთსულოვანი მხარდაჭერით, როგორც დემოკრატების, ისე რესპუბლიკელების მხრიდან, მსგავსი კანონპროექტები წარადგინეს. „ჩვენ ბოლო რამდენიმე თვის განმავლობაში შევესწარით შტატების მიერ ჩამრთველი სისტემებისთვის ხელსაყრელი კანონმდებლობის დანერგვის უზარმაზარ „თოვლის გუნდის ეფექტს“ და ახლახან გადავლახეთ ზღვარი, რომლის მიხედვითაც ასეთი კანონმდებლობა აშშ-ის ყველა შტატის ნახევარზე მეტში ინერგება“, – განუცხადა DW-ს რუპერტ მაიერმა, Bright Saver-ის, სან-ფრანცისკოში დაფუძნებული არაკომერციული ორგანიზაციის თანადამფუძნებელმა. Bright Saver-ის მონაცემებით, ჩამრთველი მზის სისტემები, ერთი ან ორი პანელი დენის ინვერტორებით, რომლებიც სტანდარტულ ელექტრო როზეტს უკავშირდება, ნაკლებად ძვირია – ტრადიციულ სახურავის ინსტალაციებზე 80–97%-ით იაფი. ისინი არ საჭიროებენ ტექნიკოსის მონტაჟს. დაყენების შემდეგ, ისინი ამცირებენ ელექტროენერგიის რაოდენობას, რომელსაც მომხმარებლები ქსელიდან იღებენ, გამოიმუშავებენ საკმარის ენერგიას მცირე საყოფაცხოვრებო ტექნიკისთვის, როგორიცაა მაცივარი, სარეცხი მანქანა ან კომპიუტერი. Bright Saver-ის საბაზისო ორპანელიანი ნაკრები დაახლოებით 2400 დოლარი (2032 ევრო) ღირს; გერმანიაში საწყისი ნაკრების შეძენა შესაძლებელია სულ რაღაც 349 ევროდ. აშშ-ში სახურავის სისტემებთან შედარებით, რომელთა ღირებულებაც 10-ჯერ მეტი შეიძლება იყოს, დანაზოგი მრავალი ამერიკელისთვის, სავარაუდოდ, გადამწყვეტი ფაქტორი იქნება. „განსაკუთრებით კი, მოიჯარეები და საცხოვრებელი კორპუსების მაცხოვრებლები იმსახურებენ ხარჯების შემცირებისა და სუფთა ენერგიაზე წვდომის შესაძლებლობებს ისევე, როგორც სახლის მეპატრონეებს შეუძლიათ სახურავის მზის სისტემებზე წვდომა“, – განაცხადა კალიფორნიის სენატორმა სკოტ ვინერმა იანვარში, თავის შტატში ჩამრთველი სისტემების დამტკიცების პროცესის გამარტივების მიზნით კანონპროექტის წარდგენისას. „ამერიკელებს სურთ, მეტი შესაძლებლობა ჰქონდეთ მზის ენერგიის გამოყენებისთვის. იმისთვის, რომ ჩამრთველი მზის სისტემების ბაზარი განვითარდეს, საჭიროა, შტატებმა მოხსნან ბიუროკრატიული ბარიერები, რომლებიც ხელს უშლის ამ პროცესს“, – განაცხადა ბენ დელმანმა, Solar United Neighbors-ის, ვაშინგტონში დაფუძნებული არაკომერციული ორგანიზაციის სარედაქციო დირექტორმა. „როგორც კი ეს მოხდება, ველოდებით, რომ ბაზარი ისევე გაიზრდება, როგორც გერმანიაში გაიზარდა“. კომერციული ჩამრთველი მზის პანელები გერმანიაში, სულ მცირე, 2010 წლიდან ვრცელდება, მაგრამ ფართო გავრცელება მხოლოდ ბოლო წლებში დაიწყო. ამ პოპულარობას ნაწილობრივ რუსეთის უკრაინაში შეჭრა და რუსული გაზიდან გადასვლა უწყობდა ხელს. 2024 წელს 400 000-ზე მეტი ახალი აივნის სისტემა დარეგისტრირდა, რაც იმ წელს გერმანიის ახალი მზის ენერგიის სიმძლავრის 2.6%-ს, ანუ 0.4 გიგავატს შეადგენდა. ჩამრთველი ინსტალაციების საერთო რაოდენობამ 2025 წლის ივნისისთვის 1 მილიონს მიაღწია. თუმცა, „ბუნდესნეცაგენტურმა“ (Bundesnetzagentur), რომელიც გერმანიის ელექტროქსელებს არეგულირებს, განაცხადა, რომ ინსტალაციების რეალური რაოდენობა, სავარაუდოდ, უფრო მაღალი იყო, რადგან ყველა აივნის პანელი არ არის რეგისტრირებული. მზის ეს ტექნოლოგია, რომელიც მიწოდების სიმძლავრეს 800 ვატით ზღუდავს, ახლა ხელმისაწვდომია ევროკავშირის დიდ ნაწილში, ფინანსური მხარდაჭერის მექანიზმებით ისეთ ქვეყნებში, როგორიცაა გერმანია, ავსტრია და ლიეტუვა. ამ დროისთვის, აშშ-ში ჩამრთველი მზის სისტემების ზრდას აფერხებს ძვირადღირებული, დროში გაწელილი დამტკიცების პროცესი. მაგრამ მაიერი ოპტიმისტურადაა განწყობილი და ელექტრონული ფოსტით ასახავს ცვლილებებს, რომელთა შემოღებასაც შტატები აპირებენ: კანონმდებლობა და რეგულაციები მცირე, პირადი სისტემებისთვის, უსაფრთხოების ახალი სტანდარტები, სამშენებლო კოდექსებისა და ნებართვების ცვლილებები და სახლის მეპატრონეებისა და მოიჯარეების უფლებების განახლება. ამ მოვლენებმა, მისი თქმით, შეიძლება ხელი შეუწყოს ჩამრთველი მზის სისტემების გაფართოებას ადგილობრივ დონეზე, მიუხედავად ტრამპის ადმინისტრაციის მიერ ფედერალური განახლებადი ენერგიის დაფინანსების ფართომასშტაბიანი შემცირებისა. „ჩვენ გვჯერა, რომ ფედერალურ დონეზე განახლებადი ენერგიის ყველა ასპექტის უიმედობა ერთ-ერთი ფაქტორია, რომელიც ჩამრთველ მზის სისტემებს ამ მომენტში ასე მიმზიდველსა და პოპულარულს ხდის, თუნდაც ძალზე დაყოფილი პოლიტიკური სპექტრის მიუხედავად“, – განაცხადა მან. „ეს არის ის, რისი გაკეთებაც მოქალაქეებს შეუძლიათ ჰიპერლოკალურ დონეზე, ხოლო შტატის კანონმდებლებს შეუძლიათ ამის მხარდაჭერა გადამხდელთა ფულის დახარჯვის გარეშე“. „ეკონომიკური თვალსაზრისით ეს აზრიანია“, – განაცხადა დელმანმა, Solar United Neighbors-დან. „ვარაუდობთ, რომ რეგულაციების შეცვლის შემდეგ, ინვესტიციის ანაზღაურების პერიოდი დაახლოებით ხუთი წელი იქნება. ეს სწრაფად შემცირდება, რადგან უფრო მეტი შტატის ბაზარი გაიხსნება“. მაიერმა დაამატა, რომ საწყისი მოთხოვნა მაღალი ელექტროენერგიის ფასების მქონე შტატებში, როგორიცაა კალიფორნია, ხელს შეუწყობს ფასების შემცირებას და ჩამრთველი მზის სისტემებს უფრო მიმზიდველს გახდის სხვა ბაზრებზე. დამატებითი რეპორტაჟი: ამანდა კულსონ-დრასნერი. რედაქტორი: ტემსინ უოკერი.