საერთაშორისო პოლიტიკა
/
27.02.2026
აშშ კუბასთვის ნავთობის მიწოდების ნებართვას გასცემს, მთავრობისა და სამხედრო სტრუქტურების გარდა
აშშ ნავთობის მწვავე ბლოკადის შემდეგ კუბასთვის საწვავის მიწოდების ნებართვას გასცემს. ამერიკის მთავრობა კომპანიებს ვენესუელური ნავთობის კუბაში გადაყიდვის უფლებას მისცემს კომერციული და ჰუმანიტარული მიზნებისთვის, თუმცა შეზღუდვები დაწესდება კუბის მთავრობასთან და სამხედრო სტრუქტურებთან დაკავშირებულ სუბიექტებზე. ეს პოლიტიკის ცვლილება კარიბის ზღვის ქვეყნების ლიდერების შეშფოთების შემდეგ მოხდა, კუბაში მძიმე ჰუმანიტარული და ეკონომიკური კრიზისის გამო.
აშშ აცხადებს, რომ ლიცენზიებს გასცემს კუბისთვის ნავთობის მიყიდვისთვის, გარდა იმ სუბიექტებისა, რომლებიც კუბის მთავრობასა და სამხედრო სტრუქტურებთან არიან დაკავშირებული. ამერიკის შეერთებული შტატების მიერ დაწესებული, კუბაზე ნავთობის დამანგრეველი ბლოკადის თვეების შემდეგ, საწვავისგან დაცლილმა ქვეყანამ შესაძლოა გარკვეული შვება იგრძნოს მას შემდეგ, რაც აშშ-ის მთავრობამ განაცხადა, რომ დაიწყებს კომპანიების ავტორიზაციას ვენესუელური ნავთობის გადაყიდვისთვის, მიუხედავად იმისა, რომ ორ ქვეყანას შორის დაძაბულობა პიკს აღწევს.
ოთხშაბათს, აშშ-ის ხაზინის დეპარტამენტმა განაცხადა, რომ ნებას დართავს ვენესუელური ნავთობის გადაყიდვას „კომერციული და ჰუმანიტარული მიზნებისთვის“ კუბაში, რადგან პატარა კუნძულოვანი სახელმწიფო ბოლო ათწლეულების ერთ-ერთ ყველაზე მძიმე საწვავის კრიზისს განიცდის. ვენესუელა კუბისთვის ნავთობის უმსხვილესი მიმწოდებელია. თუმცა, მას შემდეგ, რაც აშშ-ის ძალებმა იანვარში ვენესუელის პრეზიდენტი ნიკოლას მადურო გაიტაცეს და ნიუ-იორკის სასამართლოში ნარკოტიკებისა და იარაღის ბრალდებების გამო დააპატიმრეს, დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციამ კონტროლი დაამყარა კარაკასის ნავთობზე და შეაჩერა ექსპორტი ჰავანაში.
ვაშინგტონს კუბასთან დიდი ხანია დაძაბული ურთიერთობა აქვს, მაგრამ ტრამპის ადმინისტრაცია კონკრეტულად ცდილობს რეჟიმის შეცვლას 2026 წლის ბოლომდე, იტყობინება აშშ-ის მედია. აშშ-ის პოლიტიკის ცვლილება ამ კვირაში, თუმცა, მოხდა მას შემდეგ, რაც კარიბის ზღვის ლიდერებმა განგაში ატეხეს კუბაში არსებული მძიმე მდგომარეობის შესახებ, სადაც 10.9 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს. ოთხშაბათს კარიბის თანამეგობრობის (CARICOM) ქვეყნების რეგიონულ შეხვედრაზე, რომელსაც ესწრებოდნენ აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი და კუბელ-ამერიკელი მარკო რუბიო, იამაიკის პრემიერ-მინისტრმა ენდრიუ ჰოლნესმა ვაშინგტონს მოუწოდა, შეემსუბუქებინა ზეწოლა.
„დღეს მრავალი კუბელი დგას სერიოზული ეკონომიკური სირთულეების, ენერგიის დეფიციტისა და მზარდი ჰუმანიტარული გამოწვევების წინაშე“, - განაცხადა ჰოლნესმა. კუბა არ არის CARICOM-ის წევრი, მაგრამ მჭიდრო კავშირები აქვს. „ჩვენ გვესმის მათი ბრძოლა. მაგრამ ასევე უნდა ვაღიაროთ, რომ კუბაში გახანგრძლივებული კრიზისი მხოლოდ იქ არ დარჩება. მას შეუძლია გავლენა მოახდინოს მიგრაციაზე, უსაფრთხოებასა და ეკონომიკურ სტაბილურობაზე მთელი კარიბის ზღვის მასშტაბით, იამაიკის ჩათვლით“, - დასძინა მან.
კუბის სახელმწიფოზე ორიენტირებული ეკონომიკა უკვე იტანჯებოდა აშშ-ის ემბარგოს ქვეშ, რომელიც 1962 წლიდან მოქმედებს, ჰავანის საბჭოთა კავშირთან ალიანსის დროიდან, ცივი ომის პერიოდში. მას შემდეგ, კუბაზე სანქციები სხვადასხვა აშშ-ის ადმინისტრაციის დროს შემსუბუქდა და გამკაცრდა. ხანგრძლივმა სანქციებმა მნიშვნელოვნად დაასუსტა კუბა, რამაც ქვეყანა იმპორტზე მაღალ დამოკიდებულებამდე მიიყვანა, ხოლო მაღალი ინფლაცია რუტინულად იწვევს საკვებისა და ენერგიის დეფიციტს. კუბის კვალიფიციური მუშახელის მასობრივმა ემიგრაციამ, განსაკუთრებით COVID-19 პანდემიის დროს, გაზარდა ქვეყნის სირთულეები. ტრამპის ბოლო ნავთობის ემბარგომ, აშშ-მა მძიმე ენერგეტიკული კრიზისიც დაამატა არსებულ მდგომარეობას.
ახლა კუბის მასშტაბით ფიქსირდება ფართომასშტაბიანი ელექტროენერგიის გათიშვები, 20 საათამდე ხანგრძლივობით, რაც თანაბრად აისახება საავადმყოფოებზე, ბიზნესსა და ოჯახებზე. შეჩერებულია ოპერაციები, გაუქმებულია გაკვეთილები სკოლებში, ხოლო ნაგვის მანქანები გაჩერებულია, რადგან ნაგავი ქუჩებში გროვდება. გაეროს ოთხმა სპეციალურმა მომხსენებელმა თებერვლის დასაწყისში გააფრთხილა, რომ ეს სიტუაცია ხელს უწყობს მწვავე საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პრობლემას ქვეყანაში და განაცხადეს, რომ ამან შესაძლოა „მძიმე ჰუმანიტარული“ კრიზისი გამოიწვიოს.
კუბამ საწვავის მარაგის 90 პროცენტი დაკარგა და მიუხედავად პლაჟის კურორტების დახურვისა და საავიაციო საწვავის გაყიდვების შეზღუდვისა, ქვეყანას შესაძლოა სრული ბლექაუტი დაემუქროს უკვე თებერვლის ბოლოსთვის, განაცხადა იგნასიო სენიმ, რისკების ანალიტიკოსმა, რომელიც აშშ-ში დაფუძნებული სადაზვერვო ფირმა Crisis 24-ისთვის წერს. კუბა ნედლ ნავთობს აწარმოებს, მაგრამ არ გააჩნია საკმარისი გადამუშავების შესაძლებლობები შიდა მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად. ვენესუელა კუბის ნავთობის 50 პროცენტს აწვდიდა, სანამ აშშ-ის მთავრობამ ამ წლის დასაწყისში მის ნავთობის ინდუსტრიაზე კონტროლი არ დაამყარა, დაახლოებით 35,000 ბარელს დღეში. 2000 წლიდან მოქმედი სპეციალური ბარტერული შეთანხმების თანახმად, კუბა უზრუნველყოფს მხარდაჭერას განათლების, ჯანდაცვისა და უსაფრთხოების სერვისების სფეროში, შეღავათიანი ვენესუელური საწვავის სანაცვლოდ. მართლაც, მადუროს უსაფრთხოების სამსახურის დაახლოებით 30 წევრი, რომლებიც იანვარში მისი გატაცების ოპერაციის დროს დაიღუპნენ, კუბიდან იყვნენ.
შემდეგ, მადუროს გატაცებიდან რამდენიმე დღეში, ტრამპმა კუბისკენ მიმართა ყურადღება, გააფრთხილა ჰავანა, „შეთანხმებულიყვნენ, სანამ გვიან არ იქნებოდა“. თუმცა, მას არ დაუკონკრეტებია, თუ რა ტიპის შეთანხმება სურდა. 29 იანვარს ტრამპმა გამოსცა აღმასრულებელი ბრძანება, რომლითაც დააწესა ახალი სავაჭრო ტარიფები ნებისმიერი ქვეყნისთვის, რომელიც კუბას ნავთობს მიჰყიდის, იმის გამო, რასაც მან კუბის მთავრობის „პოლიტიკა, პრაქტიკა და ქმედებები“ უწოდა, რომლებიც, მისი თქმით, „საგანგებო საფრთხეს“ უქმნის აშშ-ს. ტრამპმა ასევე განაცხადა, მტკიცებულებების გარეშე, რომ ჰავანა „ტერორიზმს“ აფინანსებს. ვენესუელას გარდა, კუბა ნავთობს მექსიკიდან, რუსეთიდან და ალჟირიდანაც იღებდა, მაგრამ ქვეყანაში ნავთობის ყველა იმპორტი შეწყდა. ტრამპის ბრძანება, შესაბამისად, ეფექტურად ბლოკადას უდრიდა.
გავრცელებული ინფორმაციით, აშშ-მა ასევე დააკავა საწვავის ტანკერები ღია წყლებში, რომლებიც კუბაში ნავთობს გადაჰქონდათ, გასულ კვირას New York Times-ის მიერ კარიბის ზღვაში გემების მოძრაობის შესახებ გამოქვეყნებული გამოძიების თანახმად. აშშ-მა გასული წლის სექტემბერში დაიწყო საზღვაო ძალების გაძლიერება ამ ტერიტორიაზე, როდესაც მადუროს თავდასხმისთვის ემზადებოდა, და მისი ჯარები აგრძელებენ წყლების პატრულირებას. თებერვლის შუა რიცხვებში, ერთი ტანკერი, რომელიც კოლუმბიურით იყო დატვირთული...
წყარო: www.aljazeera.com
გაზიარება