შეერთებული შტატების პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციას უკვე უჩივლა სულ მცირე 1,000-მა კომპანიამ. იურიდიული ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ უფრო დიდი ტვირთი მცირე ბიზნესს დააწვება. შეერთებული შტატების უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებამ, რომელიც აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მასშტაბური გლობალური ტარიფების წინააღმდეგ იქნა მიღებული, უპასუხოდ დატოვა კითხვა, თუ რა იქნება გასული რამდენიმე თვის განმავლობაში შეგროვებული თანხების დაბრუნების პროცესი იმ ტარიფებიდან, რომლებიც აშშ-ის სავაჭრო პარტნიორების უმეტესობას დაუწესდა. პარასკევს გამოქვეყნებული 6–3 გადაწყვეტილებით, მთავარმა მოსამართლემ ჯონ რობერტსმა ძალაში დატოვა ქვედა ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომელმაც დაადგინა, რომ პრეზიდენტის მიერ საერთაშორისო საგანგებო ეკონომიკური უფლებამოსილების აქტის (IEEPA) გამოყენება მის უფლებამოსილებას სცილდებოდა. უზენაესმა სასამართლომ არ დააკონკრეტა, თუ როგორ დააბრუნებდა ფედერალური მთავრობა ტარიფებით შეგროვებულ სავარაუდო 175 მილიარდ დოლარს. განსხვავებულ აზრში, მოსამართლე ბრეტ კავანომ გააფრთხილა, რომ თანხების დაბრუნება პრაქტიკულ სირთულეებთან იქნებოდა დაკავშირებული და განაცხადა, რომ ეს იქნებოდა „არევდარევა“. საქმე ახლა დაბრუნდება საერთაშორისო ვაჭრობის სასამართლოში, რათა ზედამხედველობა გაუწიოს თანხების დაბრუნების პროცესს. ვაჭრობის სასამართლოში იმპორტიორების მიერ უკვე შეტანილია 1,000-ზე მეტი სარჩელი თანხების დაბრუნების მოთხოვნით და ახალი საქმეების ტალღაა მოსალოდნელი. იურიდიული ექსპერტები ამბობენ, რომ ადმინისტრაცია, სავარაუდოდ, იმპორტიორებს მოსთხოვს, ინდივიდუალურად მიმართონ ანაზღაურების მოთხოვნით. ამ პროცესმა შესაძლოა არაპროპორციულად დაამძიმოს მცირე ბიზნესი, რომელიც ტარიფებით დაზარალდა. „მთავრობა, ალბათ, ნებაყოფლობით არ დააბრუნებს უკანონოდ აღებულ ფულს. სამაგიეროდ, მთავრობა ყველას აიძულებს, მოითხოვოს თანხის დაბრუნება სხვადასხვა პროცედურის გავლით, ფორმალური პროტესტის შეტანით. ისინი პროცედურულად შეაჩერებენ საქმეებს მანამ, სანამ შეძლებენ. იურისტების დაქირავება და ამ პროცედურების გავლა ფულსა და დროს მოითხოვს,“ – განუცხადა ალ ჯაზირას ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტის სამართლის პროფესორმა გრეგ შეფერმა. „წარმომიდგენია, რომ ყველაზე მსხვილი კომპანიები, რომლებიც მზად იყვნენ ამ მოვლენებისთვის, საბოლოოდ დაიბრუნებენ თავიანთ ფულს. მაგრამ მცირე იმპორტიორებისთვის ეს ხარჯთაღრიცხვის ანალიზია, სადაც მათ შეიძლება მხრები აიჩეჩონ და თქვან, რომ არ ღირს ამდენი პრობლემის გავლა უკანონოდ დაწესებული გადასახადების დასაბრუნებლად.“ პარასკევის გადაწყვეტილების მიუხედავად, სხვა მასშტაბური გადასახადები ძალაში რჩება. ტრამპმა გამოიყენა 1962 წლის ვაჭრობის გაფართოების აქტის 232-ე მუხლი სექტორული ტარიფების დასაწესებლად ფოლადზე და ალუმინზე, მანქანებზე, სპილენძზე, ხე-ტყეზე და სხვა პროდუქტებზე, როგორიცაა სამზარეულოს კარადები, მსოფლიო მასშტაბით. პარასკევს ტრამპმა განაცხადა, რომ დააწესებდა 10 პროცენტიან გლობალურ ტარიფს 150 დღის განმავლობაში, რათა ჩაენაცვლებინა მისი ზოგიერთი საგანგებო გადასახადი, რომელიც გაუქმდა. ბრძანება მიღებული იქნებოდა 1974 წლის სავაჭრო აქტის 122-ე მუხლის საფუძველზე, და ეს გადასახადები იქნებოდა დღეს არსებული ტარიფების დამატებითი, თქვა ტრამპმა. კანონი პრეზიდენტს საშუალებას აძლევს, დააწესოს 15 პროცენტამდე გადასახადი 150 დღემდე ვადით ნებისმიერ ქვეყანაზე, რომელიც დაკავშირებულია გადახდის ბალანსის „დიდ და სერიოზულ“ საკითხებთან. ის არ მოითხოვს გამოძიებას ან სხვა პროცედურული შეზღუდვების დაწესებას. პრეზიდენტს ასევე აქვს სხვა სამართლებრივი გზები, რათა გააგრძელოს იმპორტის აგრესიული დაბეგვრა. „ჩვენი სავაჭრო პარტნიორები კარგად აცნობიერებდნენ რისკებს, რომლებსაც პრეზიდენტი აწყდებოდა IEEPA-ს გამოყენებისას ორმხრივი და სხვა ტარიფების საფუძვლად. მიუხედავად ამისა, მათ აირჩიეს ვაშინგტონთან გარიგებების დადება, რადგან ვაშინგტონმა დაარწმუნა ისინი, რომ სხვა კანონები იქნებოდა გამოყენებული ტარიფების ძალაში შესანარჩუნებლად,“ – განუცხადა ალ ჯაზირას განცხადებაში აზიის საზოგადოების პოლიტიკის ინსტიტუტის ვიცე-პრეზიდენტმა ვენდი კატლერმა. „რაც შეეხება ჩინეთს, USTR-ს [შეერთებული შტატების სავაჭრო წარმომადგენელი] კვლავ აქვს აქტიური 301-ე მუხლის გამოძიება ჩინეთის მიერ პირველი ფაზის შეთანხმების შესრულებაზე, რაც შეიძლება იყოს სარეზერვო გეგმის მთავარი მახასიათებელი პეკინისთვის.“ პრეზიდენტი მომავალ თვეში პეკინში გაემგზავრება, რათა შეხვდეს თავის ჩინელ კოლეგას, სი ძინპინს, ვაჭრობის საკითხების განსახილველად. „ორი ძირითადი ვარიანტი მოიცავს 1974 წლის სავაჭრო აქტის 301-ე მუხლს, რაც წარმოადგენს ტრადიციულ მექანიზმს სხვა ქვეყნების მიერ არაკეთილსინდისიერი სავაჭრო პრაქტიკის საპასუხოდ ტარიფების დასაწესებლად. ის მოითხოვს გამოძიებას და ანგარიშს, მაგრამ საბოლოოდ პრეზიდენტს მნიშვნელოვან დისკრეციას ანიჭებს ტარიფების დასაწესებლად. ის წარსულშიც იყო გამოყენებული და სავარაუდოდ, მომავალშიც ყველაზე ხშირად გამოყენებული ზომა იქნება,“ – განაცხადა სამართლის პროფესორმა შეფერმა. მან, თუმცა, აღნიშნა, რომ ადმინისტრაციის სატარიფო ვარიანტები რეტროაქტიულად ვერ გამოიყენებოდა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ნებისმიერი ახალი ტარიფი მხოლოდ მომავალ იმპორტზე გავრცელდებოდა და არ შეეხებოდა უკვე გადახდილ გადასახადებს. რაჯ ბჰალა, კანზასის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის პროფესორი, ამტკიცებს, რომ პრეზიდენტს 122-ე მუხლის გარდა სხვა საშუალებებიც აქვს. ბჰალამ თქვა, რომ ტრამპს შეეძლო გამოეყენებინა 1930 წლის სატარიფო აქტის 338-ე მუხლი (ასევე ცნობილი როგორც სმუტ-ჰოულის აქტი). ეს პრეზიდენტს საშუალებას აძლევს, დააწესოს 50 პროცენტიანი ტარიფი სხვა ქვეყნების დისკრიმინაციული სავაჭრო პრაქტიკის გასაპროტესტებლად. „თითოეული ვარიანტი მოიცავს პროცედურულ წინააღმდეგობებს,“ – თქვა ბჰალამ. რობერტსმა დაწერა, რომ პრეზიდენტმა ტარიფების დასაწესებლად „კონგრესის მკაფიო ნებართვაზე უნდა მიუთითოს“. გადაწყვეტილებამ გაზარდა ზეწოლა ტრამპის მოკავშირეებზეც და კრიტიკოსებზეც კონგრესში, რათა განემარტათ.