აშშ-ის სამხედრო ძალების უწყვეტი გაძლიერება ყურის რეგიონში ახლა ნაკლებად მიანიშნებს სიგნალიზაციაზე და უფრო მეტად – მზადებაზე. ავიამზიდ „აბრაამ ლინკოლნის“ დამრტყმელი ჯგუფის გამოჩენა ირანის წყლებთან უკვე მნიშვნელოვანი ნაბიჯია. კიდევ ერთი ავიამზიდი, „ჯერალდ რ. ფორდი“, ბოლოს გიბრალტარის სრუტესთან დააფიქსირეს და აღმოსავლეთისკენ მიემართება პოტენციური ოპერაციების მხარდასაჭერად. რეგიონში სხვა სამხედრო აქტივებიც გადაისროლეს, რაც აძლიერებს შთაბეჭდილებას, რომ ვაშინგტონი მრავალშრიანი სამხედრო ვარიანტებს აგროვებს. ასეთ განლაგებას შეუძლია დიპლომატიური ბერკეტის როლი შეასრულოს. თუმცა, ერთად განხილული, შესაძლოა ეს იმაზეც მიანიშნებდეს, რომ თეირანსა და ვაშინგტონს შორის არაპირდაპირმა მოლაპარაკებებმა ჩიხში შეაღწია – ჩიხი, რომელსაც შეიძლება სამხედრო მოქმედებები მოჰყვეს, თუ არც ერთი მხარე არ შეცვლის პოზიციას. ეს ბადებს ფუნდამენტურ კითხვას: რატომ რჩებიან ირანელი ლიდერები, ყოველ შემთხვევაში საჯაროდ, ურჩნი მსოფლიოს უძლიერესი სამხედრო ძალისა და მისი უძლიერესი რეგიონული მოკავშირის პირისპირ ახლო აღმოსავლეთში? პასუხი ვაშინგტონის მიერ მოლაპარაკებებისთვის წაყენებულ პირობებში მდგომარეობს. თეირანის გადმოსახედიდან, ეს მოთხოვნები არ წარმოადგენს მოლაპარაკებას, არამედ კაპიტულაციას. ისინი მოიცავს ურანის გამდიდრების შეწყვეტას, ბალისტიკური რაკეტების დიაპაზონის შემცირებას, რათა მათ აღარ დაემუქრონ ისრაელს, რეგიონში შეიარაღებული ჯგუფების მხარდაჭერის შეწყვეტას და, როგორც აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა, მარკო რუბიომ განაცხადა, ისლამური რესპუბლიკის მიერ საკუთარი მოქალაქეებისადმი მოპყრობის შეცვლას. ირანის ხელმძღვანელობისთვის ეს არ არის მეორეხარისხოვანი პოლიტიკა. ისინი ქმნიან იმის ბირთვს, რასაც ის თავის უსაფრთხოების არქიტექტურად მიიჩნევს. ძლიერი საერთაშორისო მოკავშირეების არარსებობის პირობებში, თეირანი ათწლეულების განმავლობაში აშენებდა იმას, რასაც ის „წინააღმდეგობის ღერძს“ უწოდებს. ეს არის მოკავშირე შეიარაღებული ჯგუფების ქსელი, რომელიც შექმნილია იმისათვის, რომ კონფრონტაცია ირანის საზღვრებიდან შორს დაიჭიროს და ზეწოლა ისრაელთან მიიტანოს. თეირანის ბალისტიკური რაკეტების პროგრამა მოძველებული საჰაერო ძალებისა და მოწინავე სამხედრო ტექნოლოგიებზე შეზღუდული წვდომის შემცვლელად იქცა. ბირთვული პროგრამა, მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალურად მშვიდობიანად არის აღწერილი, ფართოდ განიხილება, როგორც შემაკავებელი ღირებულების მქონე. იარაღად ქცევის გარეშეც კი, გამდიდრების ციკლის დაუფლება ქმნის იმას, რასაც სტრატეგები „ზღვრულ შესაძლებლობებს“ უწოდებენ. ის გულისხმობს ინფრასტრუქტურას, რომელიც სამხედრო გამოყენებაზე გადასასვლელად მხოლოდ პოლიტიკურ გადაწყვეტილებას მოითხოვს. ეს ფარული შესაძლებლობა თავისთავად ბერკეტის ფუნქციას ასრულებს. ამ ელემენტების მოცილება, თეირანის თვალსაზრისით, მისი შეკავების ფუნდამენტურ საფუძვლებს დაშლიდა. ირანის უზენაესი ლიდერის, ალი ხამენეის, პერსპექტივიდან, ასეთი პირობების მიღება შესაძლოა უფრო საშიში ჩანდეს, ვიდრე პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის დროს ამერიკის შეერთებულ შტატებთან შეზღუდული ომის რისკი. სამხედრო დაპირისპირება, რაც არ უნდა ძვირი იყოს, შეიძლება გადარჩენად ჩაითვალოს. სრული სტრატეგიული უკუსვლა კი – არა. თუმცა, ამ გათვლაში ჩადებული რისკები ღრმაა და არა მხოლოდ ირანისთვის. ნებისმიერ აშშ-ის კამპანიას შეუძლია მისი საწყის ფაზაში უმაღლესი ხელმძღვანელობის სამიზნეში ამოღება. ხამენეის ლიკვიდაციის შემთხვევაში, ეს არა მხოლოდ დაასრულებდა სამ ათწლეულზე მეტ მმართველობას, არამედ შესაძლოა დესტაბილიზაცია მოეხდინა მემკვიდრეობის პროცესში მოწყვლადობის მომენტში. ისლამური რევოლუციური გვარდიის კორპუსსა და სხვა უსაფრთხოების ინსტიტუტებზე დარტყმებმა ასევე შეიძლება დაასუსტოს ის აპარატი, რომელმაც ცოტა ხნის წინ აღადგინა კონტროლი ისლამური რესპუბლიკის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე სასიკვდილო და ძალადობრივი რეპრესიების შემდეგ. დემონსტრანტები, რომლებმაც ბოლო კვირებში ქუჩები შეავსეს – და მხოლოდ უდიდესი ძალის ზეწოლით დაიხიეს უკან – ღრმად უკმაყოფილონი რჩებიან. სახელმწიფოს იძულებითი მექანიზმის მოულოდნელმა დარტყმამ შესაძლოა შიდა ბალანსი არაპროგნოზირებადი გზებით შეცვალოს. თეირანს შესაძლოა ეგონოს, რომ ვაშინგტონის მიზნები ბირთვული და სარაკეტო შესაძლებლობების დეგრადაციით შემოიფარგლება. მაგრამ ომები იშვიათად ვითარდება თავდაპირველი ვარაუდების შესაბამისად. სამიზნეებთან, ხანგრძლივობასთან ან პოლიტიკურ შედეგებთან დაკავშირებულმა მცდარმა გათვლამ შეიძლება სწრაფად გააფართოოს კონფლიქტი. ეკონომიკური ზეწოლა რისკის კიდევ ერთ ფენას მატებს. ირანის ეკონომიკა, რომელიც უკვე დაძაბულია სანქციებით, ინფლაციითა და მსყიდველობითი უნარის შემცირებით, გაუჭირდება შემდგომი შოკების შთანთქმა. ნავთობის ექსპორტის შეფერხება ან ინფრასტრუქტურის დაზიანება გაამძაფრებს საზოგადოებრივ აღშფოთებას, რომელიც უფრო ჩახშობილია, ვიდრე გადაწყვეტილი. ამ კონტექსტში, ურჩობა მრავალ მიზანს ემსახურება. ის გარედან სიმტკიცეს აჩვენებს და შიგნით ძალას აპროექტებს. მაგრამ ის ასევე ავიწროვებს კომპრომისის სივრცეს. ვაშინგტონის რისკები არანაკლებ რეალურია. ქაღალდზე, აშშ-ის სამხედრო ძალებს აქვთ უნარი, შეასრულონ მთავარსარდლის მიზნები, თუ დაძაბულობა ესკალაციას განიცდის. მაგრამ ომები ქაღალდზე არ მიმდინარეობს. მათ აყალიბებს მცდარი გათვლები, ესკალაცია და გაუთვალისწინებელი შედეგები. ისრაელთან ბოლო 12-დღიანმა ომმა გამოავლინა სისუსტეები ირანის სამეთაურო სტრუქტურასა და სამხედრო ინფრასტრუქტურაში. მან ასევე შესთავაზა გაკვეთილები ადაპტაციაში, თუ როგორ უნდა შეიწოვოს დარტყმები, გადააწყოს და უპასუხოს ზეწოლის ქვეშ. უფრო ფართო დაპირისპირებამ შეიძლება გამოიწვიოს ისეთი შედეგები, რომლებსაც არც ერთი მხარე არ აპირებს. თეირანში შესუსტებული ცენტრალური ხელისუფლება ავტომატურად არ გადაიქცევა სტაბილურობად ან დასავლურ ინტერესებთან შესაბამისობად. ძალაუფლების ვაკუუმმა შეიძლება წარმოქმნას ახალი, ფრაგმენტული ან რადიკალიზებული გავლენის ცენტრები, რაც ართულებს რეგიონულ ბალანსს ისეთი გზებით, რომლებიც არასასურველია ვაშინგტონისა და მისი მოკავშირეებისთვის. აიატო