საერთაშორისო ურთიერთობები
/
23.02.2026
აშშ-ის ოფიციალური პირი: ვაშინგტონმა ლიბანში „მიზანშეწონილად მიიჩნია პერსონალის აუცილებელ მინიმუმამდე შემცირება“
შეერთებულმა შტატებმა ბეირუთში თავისი საელჩოდან არააუცილებელი პერსონალის გაყვანის ბრძანება გასცა, რეგიონში ესკალაციის ფონზე. ამ ნაბიჯის მიზეზად უსაფრთხოების გარემოს შეფასება სახელდება, თუმცა საელჩო ძირითადი პერსონალით გააგრძელებს ფუნქციონირებას. რეგიონში დაძაბულობას ისრაელის მიერ ლიბანში ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების დარღვევები და ირანთან პოტენციური კონფლიქტის საფრთხე ამძაფრებს.
შეერთებულმა შტატებმა ბეირუთში თავისი საელჩოდან არააუცილებელი პერსონალის გაყვანის ბრძანება გასცა, დაადასტურა სახელმწიფო დეპარტამენტის მაღალჩინოსანმა, რეგიონში ესკალაციის ფონზე.
ორშაბათის ეს ნაბიჯი იმ ფონზე გადაიდგა, როდესაც აშშ აგრძელებს სამხედრო აქტივების მობილიზებას ახლო აღმოსავლეთში, პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი კი თითქმის ყოველდღიურად ემუქრება ირანს.
„ჩვენ მუდმივად ვაფასებთ უსაფრთხოების გარემოს და ჩვენი ბოლო შეფასების საფუძველზე, მიზანშეწონილად მივიჩნიეთ ჩვენი წარმომადგენლობის შემცირება აუცილებელ პერსონალამდე“, - განუცხადა აშშ-ის ოფიციალურმა პირმა „ალ-ჯაზირას“. „საელჩო აგრძელებს მუშაობას ძირითადი თანამშრომლებით. ეს დროებითი ზომა მიზნად ისახავს ჩვენი პერსონალის უსაფრთხოების უზრუნველყოფას, ამასთანავე, ჩვენი მუშაობისა და აშშ-ის მოქალაქეებისთვის დახმარების გაწევის უნარის შენარჩუნებას.“
გაყვანის ბრძანება ასევე მოიცავდა არააუცილებელი საელჩოს თანამშრომლების „დაკვალიფიცირებულ ოჯახის წევრებს“.
„ჰეზბოლა“, რომელიც ისრაელის 2024 წლის თავდასხმამ ლიბანზე დაასუსტა, არ გამორიცხავს ირანის მხარდასაჭერად სამხედრო ჩარევას ომის დაწყების შემთხვევაში. ვაშინგტონი, ლიბანის არმიის უმსხვილესი დონორი, გაზრდილ როლს თამაშობს ლიბანში იმ ომის შემდეგ, რომელმაც „ჰეზბოლას“ გავლენა შეამცირა ქვეყანაში.
აშშ არის 2024 წლის ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების მთავარი სპონსორი „ჰეზბოლასა“ და ისრაელს შორის, რომელსაც ისრაელის არმია თითქმის ყოველდღიურად არღვევს ქვეყნის მასშტაბით მომაკვდინებელი თავდასხმებით. ისრაელმა ბოლო კვირებში ლიბანში თავდასხმები გააძლიერა. ისრაელის თავდასხმების ტალღამ პარასკევს სულ მცირე 12 ადამიანი იმსხვერპლა. ამავდროულად, ისრაელი ბლოკავს ლიბანის სასაზღვრო ქალაქების აღდგენას, რის გამოც ათობით ათასი იძულებით გადაადგილებული პირი ვერ ბრუნდება საკუთარ სახლებში. ისრაელის არმია ასევე აგრძელებს ხუთი საგუშაგოს ოკუპაციას ლიბანის ტერიტორიაზე, ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების დარღვევით.
ლიბანის მთავრობა უშედეგოდ ევედრება საერთაშორისო საზოგადოებას, მათ შორის აშშ-ს, ზეწოლა მოახდინოს ისრაელზე, რათა მან შეწყვიტოს ზავის დარღვევა. იანვარში გაეროში შეტანილ საჩივარში ბეირუთმა განაცხადა, რომ 2025 წლის ბოლო სამ თვეში ისრაელის მიერ ლიბანის სუვერენიტეტის 2,036 დარღვევა დააფიქსირა. და დარღვევები წელს მატულობს.
გასულ თვეს, როდესაც აშშ ირანზე თავდასხმის ზღვარზე იმყოფებოდა, „ჰეზბოლას“ ლიდერმა, ნაიმ ქასემმა, კონფლიქტში ჩართვის შესაძლებლობა ღიად დატოვა, იმ მოტივით, რომ ლიბანიც შეიძლება გახდეს თავდასხმის ობიექტი ომის ფარგლებში. „ამ მსგავსი და ურთიერთგადაჯაჭვული შესაძლებლობების წინაშე, და ამ აგრესიის წინაშე, რომელიც არ განასხვავებს ჩვენს შორის, ჩვენ შეშფოთებულები ვართ იმით, რაც ხდება და პოტენციური აგრესიის სამიზნეები ვართ, და გადაწყვეტილი გვაქვს დავიცვათ [საკუთარი თავი],“ – განაცხადა ქასემმა.
ბოლო კვირებში ისრაელის თავდასხმებმა გააჩინა შეშფოთება ლიბანზე შესაძლო ფართომასშტაბიანი ისრაელის შეტევის გამო, რათა განეიტრალდეს „ჰეზბოლა“ ირანთან კონფლიქტამდე ან მის განმავლობაში.
გასულ წელს, პრეზიდენტ ჯოზეფ აუნისა და პრემიერ-მინისტრ ნავაფ სალამის მთავრობა დათანხმდა აშშ-ის გეგმას „ჰეზბოლას“ განიარაღების შესახებ. ლიბანის არმიამ იანვარში განაცხადა, რომ დაასრულა არა-სახელმწიფო აქტორების იარაღის მოცილების პირველი ეტაპი ისრაელის საზღვართან ახლოს და გადადიოდა მეორე ფაზაზე, რომელიც ჩრდილოეთით მდებარე ტერიტორიებს მოიცავს. თუმცა, „ჰეზბოლა“ კვლავ გამოწვევას აყენებს და აცხადებს, რომ მისი იარაღი აუცილებელია ლიბანის დასაცავად ისრაელის ექსპანსიონიზმისგან.
დეკემბერში, ტრამპმა „ჰეზბოლა“ „ცუდი საქციელის“ გამო დაადანაშაულა, როდესაც მას ჰკითხეს, დაუჭერდა თუ არა მხარს მისი ადმინისტრაცია ისრაელის განახლებულ ომს ლიბანში. აშშ-ის ელჩმა ტომ ბარაკმა, რომელიც რეგულარულად სტუმრობს ქვეყანას, განაცხადა, რომ ვაშინგტონი ლიბანის არმიას აიარაღებს არა ქვეყნის ისრაელისგან დასაცავად, არამედ „საკუთარი ხალხის, „ჰეზბოლას“ წინააღმდეგ საბრძოლველად.“
„ჰეზბოლას“ ძალაუფლების მკვეთრი დაქვეითება ლიბანში განასახიერებს ირანის მოკავშირე ჯგუფების ქსელის, ცნობილი როგორც „წინააღმდეგობის ღერძი“, უკუსვლას. მიუხედავად ამისა, თეირანის მიერ მხარდაჭერილმა ერაყულმა ჯგუფმა „ქათაიბ ჰეზბოლამ“ „ტოტალური ომით“ დაიმუქრა, თუ აშშ ან ისრაელი ირანს დაარტყამს.
ლიბანში აშშ-ის დიპლომატები და ინტერესები წარსულში თავდასხმის ობიექტი გამხდარა. 1983 წელს ლიბანის სამოქალაქო ომის დროს, ავტომობილის აფეთქებით თავდასხმა განხორციელდა აშშ-ის საელჩოზე ბეირუთში, რამაც ათობით ადამიანი იმსხვერპლა, მათ შორის 17 ამერიკელი. მოგვიანებით იმავე წელს, მასშტაბურმა თვითმკვლელმა ტერაქტმა 241 აშშ-ის სამხედრო მოსამსახურე იმსხვერპლა საზღვაო ქვეითთა ყაზარმებში, მას შემდეგ რაც აშშ-ის ჯარები ბეირუთში განლაგდნენ.
აშშ-ის საელჩო ლიბანში – მსოფლიოში ერთ-ერთი უდიდესი დიპლომატიური მისია – ამჟამად განთავსებულია გამაგრებულ კამპუსში, ბეირუთის ჩრდილოეთ გარეუბან ააუქარის გორაკზე.
#აშშ
#ისრაელი
#კონფლიქტი
#ირანი
#დიპლომატია
#უსაფრთხოება
#ახლო აღმოსავლეთი
#ლიბანი
#ჰეზბოლა
#ბეირუთი
წყარო: www.aljazeera.com
გაზიარება