ანალიტიკოსები აცხადებენ, რომ აშშ-ის ადმინისტრაცია ირანის წინააღმდეგ ახალი ესკალაციის გასამართლებლად 2003 წლის რიტორიკას „გადაამუშავებს“, თუმცა ამას აკეთებს დაქუცმაცებული გუნდით, იზოლირებული დიპლომატიითა და საშიში „საინფორმაციო ქაოსის“ ფონზე. 2003 წლის იანვარში პრეზიდენტი ჯორჯ ბუშ უმცროსი წარდგა შეერთებული შტატების კონგრესის წინაშე, რათა გაეფრთხილებინა „სერიოზული საფრთხის“ შესახებ „დიქტატორისგან“ – ახლო აღმოსავლეთში აშშ-ის ყოფილი კლიენტისგან, რომელიც მასობრივი განადგურების იარაღით (WMD) იყო შეიარაღებული. ოცდასამი წლის შემდეგ, იმავე პალატაში, პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა თავისი „ერთობის მდგომარეობის“ (State of the Union) მიმართვა გამოიყენა, რათა თითქმის იდენტური ნარატივი წარმოეჩინა: განდგომილი რეჟიმი, მოახლოებული ბირთვული საფრთხე და დროის უკუქროლვა. ისტორიული ირონიის ბნელ შემობრუნებაში, ერაყის სადამ ჰუსეინი, რომელიც აშშ-ის მიერ კბილებამდე იყო შეიარაღებული ერაყის 1980-1988 წლების ომში ირანის ახალშექმნილ ისლამურ რესპუბლიკასთან, გახდა ვაშინგტონის საზოგადოებრივი მტერი ნომერი პირველი, ოსამა ბინ ლადენსაც კი გაუსწრო. ახლა კი, ეს იარლიყი, როგორც ჩანს, მიეკერა ირანის უზენაეს ლიდერს, აიათოლა ალი ხამენეის, რომელიც ერაყის წინააღმდეგ გამანადგურებელი ომის მთავარი ლიდერი იყო და რომელმაც მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. მაგრამ მიუხედავად იმისა, რომ „ომის სცენარი“ ნაცნობად ჟღერს, გეოპოლიტიკური სცენა მკვეთრად შეიცვალა. რადგან ვაშინგტონი გადადის ნეოკონსერვატორების ბუშისდროინდელი „პრევენციული“ (preemptive) დოქტრინიდან იმასთან, რასაც ექსპერტები ტრამპის ეპოქის „პრევენციულ ტექნიკურ მომსახურებას“ (preventive maintenance) უწოდებენ – 2025 წლის ივნისის ირანზე დარტყმების შემდეგ, ისრაელის 12-დღიან ომში თავდასხმასთან ერთად – იზრდება კითხვები დაზვერვის, საბოლოო მიზნისა და შემაშფოთებელი შემოწმებებისა და ბალანსის ნაკლებობის შესახებ. 2003 წელს ომის ვიზუალური ენა ვერტიკალური იყო: შიში „სოკოსებრი ღრუბლის“ ამოსვლისა აშშ-ის ქალაქებზე, ან ბიოლოგიური იარაღის შეღწევისა დასახლებულ ტერიტორიებზე. დღეს შიში საპირისპირო მიმართულებით წავიდა: სავარაუდოდ ღრმად მიწისქვეშ. „ადმინისტრაცია შიშის ვიზუალურ ლექსიკონს ანახლებს“, – ამბობს ვაშინგტონში მოღვაწე პოლიტიკური ანალიტიკოსი ოსამა აბუ ირშაიდი. „ისინი ბირთვულ საფრთხეს ზუსტად ისე აზვიადებენ, როგორც ბუშის ადმინისტრაცია მოიქცა „უტყუარი მტკიცებულების“ მეტაფორის გამოყენებით. მაგრამ არის ერთი საკვანძო განსხვავება: 2003 წელს აშშ-ის დაზვერვა მანიპულირებული იყო, რათა სიცრუეს შეთანხმებოდა. 2026 წელს კი დაზვერვის შეფასებები რეალურად ეწინააღმდეგება ტრამპის მტკიცებებს.“ მიუხედავად იმისა, რომ ტრამპმა თავის „ერთობის მდგომარეობის“ მიმართვაში განაცხადა, რომ ირანი „აღადგენს“ თავის ბირთვულ პროგრამას აშშ-ის კონტინენტური ნაწილის დასარტყმელად, მისი საკუთარი ოფიციალური პირები ურთიერთსაწინააღმდეგო ნარატივებს გვთავაზობენ. თეთრი სახლის სპიკერმა კაროლინ ლივიტმა სამშაბათს, თავისი უფროსის გამეორებით, დაჟინებით განაცხადა, რომ 2025 წლის „ოპერაცია შუაღამის ჩაქუჩმა“ (Operation Midnight Hammer) ირანის ობიექტები „გაანადგურა“. თუმცა, რამდენიმე დღით ადრე, ტრამპის წარმომადგენელმა სტივ ვიტკოფმა განაცხადა, რომ თეირანი ბირთვულ ბომბთან „ერთი კვირის მანძილზე“ იყო. ანალიტიკოსები ამტკიცებენ, რომ ეს „საინფორმაციო ქაოსი“ კონკრეტულ მიზანს ემსახურება: საფრთხის საკმარისად ბუნდოვნად შენარჩუნებას, რათა გამართლდეს მუდმივი სამხედრო ზეწოლა. „ბუშმა ისარგებლა 11 სექტემბრის შემდგომი სიბრაზით, რათა ერაყი ეგზისტენციალურ საფრთხესთან დაეკავშირებინა“, – განუცხადა აბუ ირშაიდმა „ალ ჯაზირას“. „ტრამპს ეს არ აქვს. ირანს არ დაურტყამს აშშ-ის სამშობლოსთვის. ამიტომ, მას უწევს პირდაპირი საფრთხის ფაბრიკაცია, ამტკიცებს რა, რომ მათი ბალისტიკური რაკეტები ამერიკას მიაღწევენ – მტკიცება, რომელიც ტექნიკური რეალობით არ არის გამყარებული.“ შესაძლოა, 2003 წელთან ყველაზე მკაფიო კონტრასტი ადმინისტრაციის შიდა კოჰერენტულობაა. ბუშის გუნდი – ვიცე-პრეზიდენტი დიკ ჩეინი, თავდაცვის მდივანი დონალდ რამსფელდი და მისი მოადგილე პოლ ვოლფოვიცი – იდეოლოგიურად ერთიანად მოქმედებდნენ. ჩეინიმ ცნობილად იწინასწარმეტყველა, რომ აშშ-ის ჯარებს „განმათავისუფლებლებად მიიღებდნენ“. მაგრამ სინამდვილეში პირიქით მოხდა. ტელევიზიისთვის შექმნილი სცენა, თუ როგორ ანგრევდნენ სადამ ჰუსეინის ქანდაკებას ბაღდადის ცენტრში, სწრაფად შეიცვალა აშშ-ის ოკუპაციის წინააღმდეგ ხანგრძლივი, ორგანიზებული ბრძოლით, აშშ-ის ჯარების მძიმე დანაკარგებით, ასევე სექტანტური სისხლისღვრით, რამაც ერაყი სრულმასშტაბიანი სამოქალაქო ომის ზღვარზე მიიყვანა. ბუშის განცხადება ძირითადი საბრძოლო ოპერაციების დასრულების შესახებ, უზარმაზარი ბანერის „მისია შესრულებულია“ (Mission Accomplished) ქვეშ 2003 წლის მაისში, მის ადმინისტრაციასა და აშშ-ს წლების განმავლობაში ატანჯა. 2026 წლის ტრამპის გუნდი გაცილებით უფრო დაქუცმაცებული ჩანს, მოწყვეტილი „ამერიკა უპირველეს ყოვლისა“ (America First) იზოლაციონიზმსა და აგრესიულ ინტერვენციონიზმს შორის. „ნეოკონები, რომლებმაც ბუშის დროს პოლიტიკა მიითვისეს, დასუსტდნენ“, – აღნიშნავს აბუ ირშაიდი. „მაგრამ ისინი ჩაანაცვლეს ისეთი ფიგურებმა, როგორიცაა სტივენ მილერი, რომელსაც აქვს აბსოლუტური ერთგულება ტრამპის მიმართ და მჭიდრო კავშირები ისრაელის მემარჯვენეებთან. ტრამპი მოქმედებს ინსტინქტით და არა სტრატეგიით. ის ეძებს „გამარჯვებას“, რომელიც მის წინამორბედებს გამოეპარათ: ირანის სრულად გამოფიტვა, იქნება ეს ნულოვანი გამდიდრების დათმობით თუ კოლაფსით.“ 2003 წელს ბუშმა და გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრმა ტონი ბლერმა დაუღალავად იმუშავეს „მსურველთა კოალიციის“ (Coalition of the Willing) შესაქმნელად. ეს იყო დიპლომატიური ფასადი, მაგრამ ის არსებობდა. ბლერი რჩება საძულველ ფიგურად ახლო აღმოსავლეთში და დასავლეთის ზოგიერთ წრეში ერაყის ფიასკოსთვის დიპლომატიური საფარის მიცემის გამო. 2026 წელს აშშ მოქმედებს მკვეთრ იზოლაციაში. „ტრამპი კოალიციას არ ქმნის; ის მოკავშირეებს აშორებს“, – განმარტავს აბუ ირშაიდი. ის მიუთითებს „გამოძალვის“ ნიმუშზე, რომელიც ვრცელდება ევროკავშირზე დაწესებული ტარიფებიდან გრენლანდიის „ყიდვის“ მცდელობებამდე. „ევროპელები ხედავენ ირანის წინააღმდეგ გამოყენებულ იძულებას და ეშინიათ, რომ ის მათ წინააღმდეგაც შეიძლება იქნას გამოყენებული. 2003 წლისგან განსხვავებით, მხოლოდ