გასული წლის ივნისში, ირანზე 12-დღიანი თავდასხმის დასრულების შემდეგ ზავის ამოქმედებისთანავე, ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ გამარჯვება გამოაცხადა და განაცხადა, რომ ისრაელის თავდასხმებმა თეირანის ბირთვული პროგრამა „დავიწყებას მიეცა“. თითქმის ცხრა თვის შემდეგ, ირანი მორიგი თავდასხმის წინაშე დგას, რადგან როგორც ისრაელმა, ასევე შეერთებულმა შტატებმა დაიწყეს შეტევები და აცხადებენ, რომ თეირანში რეჟიმის შეცვლას ესწრაფვიან. ეს არის მნიშვნელოვანი ესკალაცია, რომელმაც შესაძლოა მთელი ახლო აღმოსავლეთის დესტაბილიზაცია გამოიწვიოს. შაბათის თავდასხმა ირანის ბირთვულ პროგრამაზე აშშ-თან მოლაპარაკებების ფონზე მოხდა. ჟენევაში გამართული ბირთვული მოლაპარაკებების მესამე რაუნდის დასასრულს, ხუთშაბათს, ომანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ბადრ ბინ ჰამად ალბუსაიდიმ, რომელიც მედიატორის როლს ასრულებდა, განაცხადა, რომ „მნიშვნელოვანი პროგრესი“ იყო მიღწეული და ტექნიკური მოლაპარაკებები ორშაბათს უნდა განახლებულიყო. „ირანი დათანხმდა გამდიდრებული მასალის მარაგის დათმობას – ნულოვანი დაგროვება და IAEA-ის მიერ მისი ბირთვული პროგრამის სრული გადამოწმების უფლება“, – იტყობინება CBS ნიუსი ალბუსაიდის ციტირებით. „ნულოვანი მარაგით, ბომბის შექმნა შეუძლებელი ხდება გამდიდრების დონის მიუხედავად“, – დასძინა მან, CBS-ის ცნობით. თეირანი, ბირთვული გაუვრცელებლობის ხელშეკრულების ხელმომწერი, არაერთხელ განაცხადა, რომ მისი ბირთვული პროგრამა სამოქალაქო მიზნებისთვის იყო განკუთვნილი და ატომური იარაღის შექმნის განზრახვა არ აქვს. ნეთანიაჰუ მოუწოდებდა სამხედრო მოქმედებებს ირანის ბირთვული შესაძლებლობების გასანადგურებლად და აცხადებდა, რომ თეირანის ატომური ობიექტები ისრაელისთვის ეგზისტენციალურ საფრთხეს წარმოადგენს. აშშ-ისა და ისრაელის ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ შაბათის თავდასხმების სამიზნეები იყვნენ ირანელი ოფიციალური პირები, რაკეტების შესანახი და გამშვები პუნქტები და ირანის ბირთვული ობიექტები. ირანულმა მედიამ გაავრცელა ინფორმაცია დარტყმების შესახებ დაზვერვის სამინისტროზე, თავდაცვის სამინისტროზე, ირანის ატომური ენერგიის ორგანიზაციაზე და პარჩინის სამხედრო კომპლექსზე. ირანმა საპასუხო დარტყმები მიიტანა ისრაელზე, ასევე აშშ-ის სამხედროების მიერ ყურის რეგიონში გამოყენებულ ბაზებზე, მათ შორის ბაჰრეინში, კატარში, ქუვეითსა და არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში. **მოლაპარაკებები საფრთხის ქვეშ** ნეთანიაჰუმ, ისრაელის ისტორიაში ყველაზე ხანგრძლივად მოქმედმა პრემიერ-მინისტრმა, თავისი კარიერა დიდი ხნის განმავლობაში აშენებდა ირანისთვის ბირთვული იარაღის მოპოვების პრევენციის მიზნის გარშემო. 2015 წელს მან სასტიკად გააპროტესტა ბირთვული შეთანხმება, რომელიც მაშინდელმა აშშ-ის პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ დასავლელ მოკავშირეებთან ერთად მიაღწია, ცნობილი როგორც მოქმედების ერთობლივი ყოვლისმომცველი გეგმა, რომელმაც ირანის ბირთვულ პროგრამაზე შეზღუდვები დააწესა თეირანზე დაწესებული სანქციების შემსუბუქების სანაცვლოდ. ტრამპმა ოფიციალურად დატოვა შეთანხმება 2018 წელს, მას „საშინელი გარიგება“ უწოდა და თეირანზე სანქციები ხელახლა დააწესა „მაქსიმალური ზეწოლის“ კამპანიის ფარგლებში, რათა ირანი შეთანხმების ხელახლა განხილვაზე აეძულებინა. ნეთანიაჰუმ თეირანის წინააღმდეგ მოქმედების შესაძლებლობა ტრამპის მეორე ვადით გამარჯვების შემდეგ იპოვა. ისრაელის ღაზაში პალესტინელების წინააღმდეგ გენოციდურ ომში ჩართვის შემდეგ, 2023 წლის 7 ოქტომბრის ისრაელზე თავდასხმის შემდეგ, ნეთანიაჰუმ, შეერთებული შტატების „მწვანე შუქით“, ირანზე შეტევა 2025 წლის 13 ივნისს დაიწყო. აშშ მოკლედ შეუერთდა კამპანიას და დაბომბა რამდენიმე ბირთვული ობიექტი. მიუხედავად იმისა, რომ ტრამპმა გამოაცხადა, რომ აშშ-ის დარტყმებმა გაანადგურა ირანის ბირთვული შესაძლებლობები, ის მოითხოვდა ირანს სრულად დაეშალა თავისი ბირთვული პროგრამა, რასაც თეირანი უარყოფს. აშშ-მა რეგიონში ყველაზე დიდი სამხედრო არსენალი დააგროვა 2003 წლის ერაყში შეჭრის შემდეგ, მათ შორის მსოფლიოს უდიდესი ავიამზიდი, USS Gerald R Ford. ანალიტიკოსები ამბობენ, რომ სანამ ტრამპი საუბრობდა ირანისთვის ბირთვული იარაღის განვითარების თავიდან აცილების აუცილებლობაზე, ნეთანიაჰუ თეირანს აიძულებდა მოლაპარაკებოდა თავის სარაკეტო შესაძლებლობებზე, მათ შორის მათი დიაპაზონის შემცირებაზე „300 კილომეტრიან (185 მილი) წითელ ხაზამდე“. ნეთანიაჰუ ასევე მოითხოვდა, რომ შეერთებულ შტატებს თეირანისთვის ხელი შეეშალა ახლო აღმოსავლეთში მარიონეტული მოკავშირეების, მათ შორის ჰამასის, ჰეზბოლასა და ჰუსიტების მხარდაჭერაში. მიუხედავად იმისა, რომ ისრაელი ამბობს, რომ ივნისის 12-დღიანი ომიდან სტრატეგიული გამარჯვებით გამოვიდა, ირანულმა რაკეტებმა ისრაელის ქალაქებსაც მძიმე ზიანი მიაყენა. თავდასხმების შედეგად 33 ადამიანი დაიღუპა, მაშინ როცა 600-ზე მეტი ირანელი დაიღუპა, ხოლო 3000-ზე მეტი ჰოსპიტალიზებული იყო. **რა იქნება შემდეგ?** მიუხედავად იმისა, რომ ცხადია, ირანის სამხედრო შესაძლებლობები არ შეედრება შეერთებული შტატებისა და ისრაელის შესაძლებლობებს, ჯერ ნაადრევია იმის პროგნოზირება, თუ როგორ დასრულდება ეს დაპირისპირება. აშშ-ის ოფიციალური პირები უფრთხილდებოდნენ ახლო აღმოსავლეთში ხანგრძლივ კონფლიქტში ჩათრევის შესაძლებლობას, ისევე როგორც 2003 წლის ერაყში შეჭრა, რომელიც ტრამპმა „კატასტროფულ შეცდომად“ გააკრიტიკა, ხოლო ირანელმა ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ აშშ თავს „ჭაობში“ აღმოაჩენდა, თუკი თავს დაესხმოდა. The Washington Post-მა იტყობინება, რომ გაერთიანებული შტაბის უფროსმა გენერალმა დენ ქეინმა გააფრთხილა იგი ირანზე თავდასხმის პოტენციური რისკების შესახებ, მათ შორის ხანგრძლივ კონფლიქტში ჩაბმის და აშშ-ის მსხვერპლის შესაძლებლობის შესახებ. ხუთშაბათს, ვიცე-პრეზიდენტი ჯ. დ. ვენსი Washington Post-ის მიერ იქნა ციტირებული, რომლის თქმით, „არ არსებობს შანსი“, რომ აშშ...