ამერიკულმა ხელოვნური ინტელექტის (AI) კომპანია Anthropic-მა ხუთშაბათს განაცხადა, რომ არ დანებდება პენტაგონის ზეწოლას, რომელიც მისგან ტექნოლოგიის შეუზღუდავ სამხედრო გამოყენებას მოითხოვს. კომპანია შიშობს, რომ AI სისტემები შეიძლება გამოყენებულ იქნას მასობრივი თვალთვალისთვის ან სრულად ავტონომიურ იარაღში. „ამ სისტემების მასობრივი შიდა თვალთვალისთვის გამოყენება შეუთავსებელია დემოკრატიულ ღირებულებებთან“, — განაცხადა აღმასრულებელმა დირექტორმა დარიო ამოდეიმ. მან ასევე დასძინა, რომ AI სისტემები ჯერ არ არის საკმარისად სანდო, რათა მათ ენდობოდნენ სასიკვდილო იარაღის მართვას ადამიანის სრული კონტროლის გარეშე. „ჩვენ შეგნებულად არ მივაწვდით პროდუქტს, რომელიც რისკის ქვეშ დააყენებს ამერიკელ მებრძოლებსა და სამოქალაქო პირებს“, — აღნიშნა ამოდეიმ. Anthropic-ი – OpenAI-სთან, Google-თან და ილონ მასკის Grok-ის ჩეთბოტთან ერთად – პენტაგონმა 2025 წელს შეუკვეთა, რათა 200 მილიონი დოლარის (170 მილიონი ევრო) ღირებულების კონტრაქტის ფარგლებში AI მოდელები მიეწოდებინა სამხედრო აპლიკაციებისთვის. მიმდინარე კვირის დასაწყისში, ამოდეისთან შეხვედრის შემდეგ, თავდაცვის მდივანმა პიტ ჰეგსეტმა Anthropic-ს ულტიმატუმი წაუყენა: პარასკევამდე გაეხსნა ხელოვნური ინტელექტის ტექნოლოგია „კლასიფიცირებულ გარემოში“ გამოსაყენებლად, როგორც ეს სხვა კომპანიებმა გააკეთეს, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი სახელმწიფო კონტრაქტის დაკარგვის რისკის ქვეშ დადგებოდა. სამხედრო ოფიციალურმა პირებმა გააფრთხილეს, რომ ისინი შეიძლება კიდევ უფრო შორს წასულიყვნენ და კომპანია მიწოდების ჯაჭვის რისკად გამოეცხადებინათ, ან ცივი ომის პერიოდის კანონმდებლობა, „თავდაცვის წარმოების აქტი“ გამოიყენონ, რათა სამხედროებს მის პროდუქტებზე უფრო ფართო უფლებამოსილება მიეცათ. „ეს მუქარები ჩვენს პოზიციას არ ცვლის: ჩვენ, სუფთა სინდისით, ვერ დავთანხმდებით მათ მოთხოვნას“, — განაცხადა ამოდეიმ და მუქარებს „არსებითად წინააღმდეგობრივი“ უწოდა, რადგან ისინი Anthropic-ის სისტემებს ერთდროულად „უსაფრთხოების რისკს“ და „ეროვნული უსაფრთხოებისთვის აუცილებელს“ უწოდებენ. „Anthropic-ს ესმის, რომ სამხედრო გადაწყვეტილებებს იღებს ომის დეპარტამენტი და არა კერძო კომპანიები“, — განაცხადა მან, ტრამპის ადმინისტრაციის მიერ თავდაცვის დეპარტამენტისთვის შეთავაზებულ სახელწოდებაზე მითითებით. „თუმცა, ზოგიერთ შემთხვევაში, ჩვენ გვჯერა, რომ AI-ს შეუძლია დემოკრატიული ღირებულებების შელახვა და არა დაცვა“. პენტაგონის სპიკერმა შონ პარნელმა ხუთშაბათს სოციალურ მედიაში განაცხადა, რომ სამხედროებს „არ აქვთ ინტერესი გამოიყენონ AI ამერიკელების მასობრივი თვალთვალის განსახორციელებლად (რაც უკანონოა) და არც გვინდა, რომ AI გამოვიყენოთ ავტონომიური იარაღის შესაქმნელად, რომელიც ადამიანის ჩარევის გარეშე ფუნქციონირებს“. თუმცა, ოფიციალურმა პირებმა ასევე დაადასტურეს Anthropic-სა და პენტაგონს შორის ერთი საუბარი, რომელიც კონტინენტთაშორის ბალისტიკურ რაკეტებს ეხებოდა, რაც ხაზს უსვამს დავის ძირეული საკითხების მგრძნობელობას. პარნელმა განაცხადა, რომ ტექნოლოგიის გამოყენების გახსნა ხელს შეუშლიდა Anthropic-ს „კრიტიკული სამხედრო ოპერაციების საფრთხის ქვეშ დაყენებაში“ და გააფრთხილა: „ჩვენ არ დავუშვებთ არცერთ კომპანიას, უკარნახოს პირობები იმის შესახებ, თუ როგორ ვიღებთ ოპერატიულ გადაწყვეტილებებს“. ამასობაში, სენატის დაზვერვის კომიტეტის წამყვანმა დემოკრატმა, ვირჯინიის სენატორმა მარკ უორნერმა განაცხადა, რომ ის „ღრმად შეშფოთებულია“ იმ ცნობებით, რომ პენტაგონი „წამყვან ამერიკულ კომპანიას აშინებს“. მან განცხადებაში აღნიშნა, რომ „ეს კიდევ ერთი მანიშნებელია იმისა, რომ თავდაცვის დეპარტამენტი ცდილობს მთლიანად უგულებელყოს AI მართვა“ და „კიდევ ერთხელ ხაზს უსვამს კონგრესის მიერ ძლიერი, სავალდებულო AI მართვის მექანიზმების მიღების აუცილებლობას ეროვნული უსაფრთხოების კონტექსტში.