ისტორიული აჯანყების ლიდერობიდან ოპოზიციური ალიანსის უმცროს პარტნიორამდე – ახლად შექმნილი პარტია ცდილობს, ფეხი მოიკიდოს ქვეყნის მკაცრ პოლიტიკურ ლანდშაფტში. დაკა, ბანგლადეში – რუჰულ ამინი დიდი ხანია იმედგაცრუებული იყო ბანგლადეშის დამკვიდრებული პოლიტიკური პარტიებით და სანდო მესამე ძალას ელოდა. როდესაც 2024 წლის აჯანყების – რომელმაც მრავალწლიანი ლიდერი შეიხ ჰასინა დაამხო – სტუდენტმა ლიდერებმა შექმნეს ეროვნული მოქალაქეთა პარტია (NCP), ამინი, რომელიც 30 წელს გადაცილებულია, მიხვდა, რომ საბოლოოდ იპოვა პარტია, რომელსაც მისცემდა ხმას და საკუთარს უწოდებდა. NCP ოფიციალურად 2025 წლის თებერვალში დაარსდა. მისმა ლიდერებმა ფართო საზოგადოებრივი მხარდაჭერა და ძლიერი საარჩევნო პერსპექტივები განაცხადეს, მიანიშნებდნენ მომავალი მთავრობის შექმნაზეც კი. თუმცა, რეალობა მალევე დადგა. იმ იმპულსისა და ფართო მხარდაჭერის მიუხედავად, რასაც სტუდენტი ლიდერები აჯანყების დროს სარგებლობდნენ, NCP-მ ვერ შეძლო საკუთარი თავის ჩამოყალიბება ისეთ მასობრივ ორგანიზაციად, რომელიც დამოუკიდებლად შეძლებდა საპარლამენტო არჩევნებში მონაწილეობას. 12 თებერვლის არჩევნების წინა საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვები მიუთითებდა, რომ პარტიის მხარდაჭერა დაბალ ერთნიშნა რიცხვებში მერყეობდა. საბოლოოდ, NCP-მ შეთანხმება გააფორმა ბანგლადეშის პარტია „ჯამაათ-ე-ისლამისთან“ როგორც უმცროსმა კოალიციურმა პარტნიორმა, კენჭი იყარა 300 საპარლამენტო ადგილიდან მხოლოდ 30-ზე და ექვსი მოიგო. ბანგლადეშის ნაციონალისტური პარტიის (BNP) ხელმძღვანელობით კოალიციამ გამარჯვება მოიპოვა და 212 ადგილი მოიგო, ხოლო „ჯამაათის“ ხელმძღვანელობით ალიანსმა 77 ადგილი. თუმცა, დამკვიდრებული პარტიის გამარჯვებას არ შეურყევია ამინის სული. „ამ არჩევნებში, როგორც ახალმა პარტიამ, კარგად გამოვედით,“ განუცხადა მან Al Jazeera-ს დასავლეთ ბანგლადეშის კუსტიას რაიონიდან. „ჩვენ ახლა ვიწყებთ. მომდევნო რამდენიმე საარჩევნო ციკლში, NCP ახალ დიდ ძალად იქცევა.“ NCP-ის რამდენიმე ლიდერი, რომლებიც 2024 წლის აჯანყების დროს გამოჩნდნენ, ახლა პარლამენტის წევრები არიან. მათი მხარდამჭერებისთვის, ექვსი ადგილი წარმოადგენს მოულოდნელ გარღვევას ახლად შექმნილი პოლიტიკური პარტიისთვის. კრიტიკოსებისთვის კი, პარტიის მოქმედება ხაზს უსვამს საპროტესტო მოძრაობის ფორმალურ პოლიტიკაში გადასვლის სტრუქტურულ შეზღუდვებს. NCP-ის სპიკერმა აზიფ მაჰმუდმა, რომელიც პარტიის საარჩევნო მმართველი კომიტეტის ხელმმძღვანელი იყო, არჩევნების შედეგი წამახალისებლად შეაფასა. „მხოლოდ 11 თვის პარტიისთვის ეს ძალიან კარგი შედეგი იყო“, – განუცხადა მან Al Jazeera-ს. „რა თქმა უნდა, უკეთესიც შეიძლებოდა ყოფილიყო. მეტს ველოდით. მაგრამ გარემოებების გათვალისწინებით, კმაყოფილები ვართ.“ მაჰმუდის თქმით, NCP-მ შესაძლოა ორი ან სამი დამატებითი ადგილი მცირე სხვაობით დაკარგა ხმების დათვლის სავარაუდო დარღვევების გამო. მტკიცებულებების შესახებ კითხვაზე მან განაცხადა, რომ პარტიამ უკვე დაარეგისტრირა თავისი შეშფოთება საარჩევნო პროცესის დროს. მიუხედავად ამისა, მან აღიარა, რომ საარჩევნო რბოლაში შესვლა კომპრომისს მოითხოვდა. მისი თქმით, თავდაპირველად NCP დამოუკიდებლად კენჭისყრას ამჯობინებდა. „მაგრამ მოცემული პოლიტიკური სტრუქტურის გათვალისწინებით, წარმომადგენლობისა და გადარჩენის უზრუნველსაყოფად, მოგვიწია ალიანსში შესვლა,“ – თქვა მან. ეს ალიანსი – „ჯამაათთან“ – გახდა NCP-ის არჩევნების შემდგომი მომავლის განმსაზღვრელი დაძაბულობა. „ჯამაათი“, ბანგლადეშის უმსხვილესი რელიგიური პარტია, ისტორიულად ისლამურ კანონს უჭერდა მხარს და ქალთა უფლებებთან დაკავშირებით კონსერვატიული პოზიციები ეკავა. მიუხედავად პარტიის ბოლოდროინდელი ვალდებულებებისა, დაიცვას ქვეყნის ინკლუზიური, სეკულარული კონსტიტუცია – მას პირველად ჰყავდა ინდუისტი კანდიდატიც კი არჩევნებში – „ჯამაათთან“ ალიანსის გადაწყვეტილებამ NCP-ში შიდა განხეთქილებები გამოიწვია. ალიანსის გამოცხადებიდან ერთ კვირაში პარტიის ათზე მეტი მაღალჩინოსანი ლიდერი გადადგა, რადგან მათ მიაჩნდათ, რომ კოალიცია „ჯამაათთან“ ფუნდამენტურად შეუთავსებელი იყო NCP-ის იდეოლოგიასთან, ისევე როგორც ინკლუზიურ ღირებულებებთან, რომლებმაც 2024 წლის აჯანყება ჩამოაყალიბეს. მათ ეშინოდათ, რომ ალიანსი შეარყევდა პარტიის სანდოობას და მის ცენტრისტულ ბაზას. მაგრამ მაჰმუდმა უარყო ასეთი შიშები. „ჩვენ არ ვეწევით ჩრდილოვან პოლიტიკას,“ განუცხადა მან Al Jazeera-ს. „თუ დააკვირდებით ჩვენს განცხადებებს, ისინი არ არის „ჯამაათის“ განცხადებების იდენტური.“ მაჰმუდმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ „ჯამაათთან“ შეთანხმება იყო საარჩევნო ალიანსი, „და არა პოლიტიკური გაერთიანება.“ ამ დროისთვის, NCP აცხადებს, რომ ემზადება მომავალი ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში დამოუკიდებლად მონაწილეობის მისაღებად, თუმცა ხელმძღვანელობას სრულად არ გამოურიცხავს „ჯამაათთან“ კიდევ ერთი შეთანხმება. SM სუზა უდდინმა, NCP-ის ლიდერმა, რომელიც 12 თებერვლის არჩევნებში მიანმარის მოსაზღვრე რაიონიდან, ბანდარბანიდან, მონაწილეობდა და წააგო, განუცხადა Al Jazeera-ს, რომ პარტიას იმ დროს „შეზღუდული ალტერნატივები“ ჰქონდა და „ჯამაათთან“ ალიანსი პოლიტიკურ პრაგმატიზმად შეაფასა. მისი თქმით, NCP იყო „თაობათა მაკორექტირებელი“ იმისა, რასაც მან ყველა პოლიტიკურ პარტიაში არსებული ფართო ლიდერობის კრიზისი უწოდა. „ბევრი პარტიის ახალგაზრდა პოლიტიკოსები იმედგაცრუებულნი არიან. ხალხს ცვლილებები სწყურია. სადაც არ უნდა წავსულიყავით, ვხედავდით ამ სურვილს,“ – თქვა მან. „NCP არის იმედი, NCP არის ალტერნატივა,“ – დასძინა მან და ამტკიცებდა, რომ ექვსი პარლამენტარის ყოლა უზრუნველყოფს ინსტიტუციურ გამოცდილებას, რომელზეც შეიძლება დაყრდნობა. მაგრამ ყველა არ არის დარწმუნებული. ანიკ როი, NCP-ის ყოფილი ლიდერი, რომელიც გასულ წელს გადადგა – „ჯამაათთან“ ალიანსის გამოცხადებამდე – მიიჩნევს, რომ მთელი