ახალი მონაცემები: დიდ ბრიტანეთში ყოველი მეცხრე ახალაშენებული სახლი დატბორვის რისკის ქვეშაა

სადაზღვევო კომპანია „ავივას“ მონაცემებით, რისკის შემცველ ზონებში აშენებული სახლების რაოდენობა იზრდება. ახალი მონაცემებით, ინგლისში 2022-2024 წლებში აშენებული ყოველი მეცხრე ახალი სახლი ისეთ ზონაში აიგო, რომელსაც ამჟამად დატბორვის რისკი ემუქრება. ეს მაჩვენებლები მიუთითებს, რომ რისკის შემცველ ზონებში მშენებლობის ტემპი იზრდება – წინა ანალიზმა აჩვენა, რომ 2013-2022 წლებში ყოველი მეცამეტე ახალი სახლი პოტენციურ დატბორვის ზონაში მდებარეობდა. კვლევა გამოქვეყნდა იმ ფონზე, როდესაც მთავრობაზე დიდი ზეწოლა ხორციელდება ახალი, ხელმისაწვდომი საცხოვრებლის მშენებლობის უზრუნველსაყოფად, კლიმატის ცვლილებების აჩქარების ნიშნებთან ერთად. „ავივას“ მიერ გამოქვეყნებული მონაცემები ცხადყოფს, რომ ინგლისში „Ordnance Survey“-ს მიერ 2022-2024 წლებში აღრიცხული 396,602 ახალი სახლიდან 43,937 სახლი საშუალო ან მაღალი დატბორვის რისკის ზონაში მდებარეობს, ხოლო ახალი სახლების 26%-ს გარკვეული დატბორვის რისკი ემუქრება. ემა ჰოვარდ ბოიდმა, გარემოს დაცვის სააგენტოს ყოფილმა თავმჯდომარემ, რომელიც „ავივას“ კლიმატის პოლიტიკის საკითხებში ურჩევს, განაცხადა, რომ მთავრობის მიზანი, ამ პარლამენტის ვადის განმავლობაში 1.5 მილიონი სახლი აშენდეს, შესაძლოა ზეწოლას ქმნიდეს მაღალი დატბორვის რისკის მქონე ზონებში მშენებლობისკენ. მისი თქმით: „ჩვენ არ გვინდა დღევანდელი სახლების აშენება ისეთ ადგილებში, სადაც მათ სულ უფრო მეტად დაემუქრებათ დატბორვის რისკი. Defra-მ [გარემოს, სურსათისა და სოფლის მეურნეობის დეპარტამენტმა] და საცხოვრებლის სამინისტრომ მჭიდროდ უნდა ითანამშრომლონ, რათა უზრუნველყონ, რომ ჩვენი საცხოვრებლის სამიზნეები ხელს არ უშლიდნენ იმას, რაც, ჩვენი ცოდნით, საჭიროა მომავალი და არსებული სახლების დასაცავად წყალდიდობის მომავალი დონისგან.“ „ავივას“ მონაცემები ასევე აჩვენებს, რომ 2050 წლისთვის, 2022-2024 წლებში აშენებული სახლების ყოველი მეშვიდე (15%) საშუალო ან მაღალი დატბორვის რისკის ქვეშ იქნება, ხოლო თითქმის მესამედს (30%) რაიმე სახის დატბორვის რისკი ემუქრება, რადგან კლიმატის ცვლილების შედეგად უფრო ექსტრემალური ნალექია მოსალოდნელი. მთავრობამ განაცხადა, რომ ანალიზი არ ითვალისწინებს უკვე არსებულ წყალდიდობის დამცავ ნაგებობებს, თუმცა „ავივამ“ ეს განცხადება უარყო და აღნიშნა, რომ ანალიზი ითვალისწინებს. ექსპერტების განცხადებით, მაგალითად, ლონდონის წყალდიდობის დამცავი ნაგებობები სასწრაფოდ უნდა განახლდეს ქალაქის დასაცავად. კვლევა გამოქვეყნდა მას შემდეგ, რაც გასულ წელს „გარდიანის“ მიერ ჩატარებულმა გამოძიებამ დაადგინა, რომ ინგლისში, შოტლანდიასა და უელსში მილიონობით სახლს გამანადგურებელი წყალდიდობები ემუქრება, ხოლო ზოგიერთი ქალაქის მიტოვება შესაძლოა საჭირო გახდეს, რადგან კლიმატის ცვლილება ბევრ ტერიტორიას დაუზღვეველს ხდის. ამ ანალიზმა გამოავლინა სადაზღვევო სექტორში არსებული შეშფოთების მასშტაბები, რადგან საცხოვრებელი და კომერციული უძრავი ქონების უფრო დიდი ტერიტორიები გაზრდილი რისკის ქვეშ ექცევა. „ავივას“ ანალიზმა, რომელიც ეყრდნობა ახალი სახლების მისამართების მონაცემებს და ადარებს მას გარემოს დაცვის სააგენტოს უახლეს შეფასებას დატბორვის რისკების შესახებ საარჩევნო ოლქების დონეზე, დაადგინა, რომ დიდ ლონდონსა და ესექსში ახალი, რისკის ქვეშ მყოფი ქონების ყველაზე მაღალი პროპორციაა (32%). ლინკოლნშირი, აღმოსავლეთ იორკშირი, დასავლეთი და ჩრდილო-დასავლეთი 13%-ით მოსდევს. ინგლისის აღმოსავლეთ ნაწილში ახალი, რისკის ქვეშ მყოფი სახლების ყველაზე დაბალი პროპორციაა – 2%. დიდი ბრიტანეთის ზოგიერთ ტერიტორიას დატბორვის რისკის გამო მიტოვება ემუქრება. მაგალითად, უელსის ქალაქ ინისიბვლის (Ynysybwl) ერთ-ერთი ტერასული სახლის მცხოვრებლების საცხოვრებლები საბჭომ მუდმივი დატბორვის გამო გამოისყიდა. ქალაქი ტენბერი უელსიც ნელ-ნელა მიტოვებულია მისი მცხოვრებლების მიერ, რადგან მათ არ შეუძლიათ დატბორვის დაზღვევის მიღება. ახალაშენებულ სახლებში მცხოვრებ პირებს უფრო უჭირთ დატბორვის დაზღვევის მიღება. 2009 წლის შემდეგ აშენებული სახლები გამორიცხულია მთავრობის მიერ მხარდაჭერილი Flood Re გადაზღვევის სქემიდან, რომელიც უზრუნველყოფს მფლობელებისთვის დატბორვის დაზღვევის ხელმისაწვდომობასა და ხელსაყრელ ფასს. ჯეისონ სთორამ, „ავივას“ გაერთიანებული სამეფოსა და ირლანდიის გენერალური დაზღვევის აღმასრულებელმა დირექტორმა, განაცხადა: „როგორც ჩვენი ანალიზი აჩვენებს, ძალიან ბევრი ახალი სახლი აშენდა მაღალი რისკის ზონებში. განსაკუთრებით შემაშფოთებელია, რომ ეს ტენდენცია ბოლო წლებში გაიზარდა, მაშინ როდესაც საცხოვრებლის მშენებლობა აჩქარდა. მნიშვნელოვანია, რომ ეს სახლები არ არის დაცული Flood Re სქემით, რომელიც 2009 წლის შემდეგ აშენებულ სახლებს გამორიცხავს, რათა თავიდან იქნეს აცილებული მეტი ახალი სახლის რისკის ქვეშ მოქცევა. სამწუხაროდ, როგორც კვლევა აჩვენებს, ეს უბრალოდ არ მომხდარა.“ „ავივა“ მთავრობას მოუწოდებს, გაამკაცროს განაშენიანების რეგულაციები, რათა თავიდან აიცილოს ახალი, დაუცველი სახლების მშენებლობა წყალდიდობის ზონებში. სთორამ დაამატა: „ჩვენ გვჯერა, რომ დაგეგმარების წესებში უნდა არსებობდეს ვარაუდი მაღალი რისკის ზონებში ახალი მშენებლობების საწინააღმდეგოდ, რისკის ქვეშ მყოფ ზონებში ახალი სახლებისთვის სამშენებლო რეგულაციებში სავალდებულო წყალდიდობისადმი მდგრადობის ზომებთან ერთად. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ ადგილებში, სადაც ზედაპირული წყლის დატბორვაა გავრცელებული, რომლის პროგნოზირება და მისგან დაცვა უფრო რთულია. ზოგიერთ რაიონში საკითხი არ იქნება „თუ“, არამედ „როდის“ დაიტბორება სახლი.“ მთავრობის სპიკერმა განაცხადა: „ეს მაჩვენებლები შეცდომაში შემყვანია, რადგან კვლევა არც კი ითვალისწინებს არსებულ წყალდიდობის დამცავ ნაგებობებს. ჩვენ ავაშენებთ 1.5 მილიონ სახლს უსაფრთხოებაზე კომპრომისის გარეშე და ჩვენი დაგეგმარების წინადადებები უზრუნველყოფს, რომ განვითარება არ განხორციელდეს იქ, სადაც ეს სახიფათო იქნება დატბორვის რისკის გამო. ეს ხდება რეკორდული 10.5 მილიარდი ფუნტის ინვესტიციასთან ერთად წყალდიდობის პროექტებისთვის, რაც 2036 წლისთვის თითქმის 900,000 ქონებას მოუტანს სარგებელს.“ ახალი მონაცემები დაემთხვა გაერთიანებული სამეფოს მთავარი სადაზღვევო სავაჭრო ორგანოს მოწოდებას მთავრობისადმი, სასწრაფო ზომები მიეღო მზარდი წყალდიდობის მოთხოვნებისა და იმ მფლობელებისთვის გადახდილი კომპენსაციების ფონზე, ვისი ქონებაც მზარდი ზიანის შედეგად განადგურდა.